Trochę ciepła? Buntownik, polityk i jego córka | Uprowadzenie Agaty

Polskie kino to coś, co lubię odkrywać na nowo i z wiekiem badać, jak zmienia się mój odbiór poszczególnych dzieł. Żaden wpis na tym blogu nie jest tradycyjną recenzją – recenzent musi być obiektywny i oceniać, ja natomiast szukam jedynie refleksji. Moim tekstom bliżej chyba do felietonów. Dzisiaj zajmę się więc przemyśleniami na temat filmu Uprowadzenie Agaty z 1993 roku. Na pozór to sielankowe romansidło z liniową fabułą, aż mdłe od słodyczy. Czym zatem okazało się dla mnie?

Zacznijmy od muzyki. W scenie więziennej na gitarze gra nie kto inny jak Wojciech Waglewski. Tytułowy bohater śpiewa piosenki Seweryna Krajewskiego – choć „śpiewa” to niedokładne określenie, bo jedynie porusza ustami do podłożonego ścieżki dźwiękowej. Całość soundtracku dopełnia Robert Rozmus z genialnymi, tanecznymi rytmami.

Film jest najlepszą satyrą polskiej rzeczywistości wczesnych lat 90., z jaką się spotkałem. Warto zacząć od tego, że fabuła opiera się na faktach – zainspirowała ją historia córki ówczesnego posła Andrzeja K., która obecnie również zajmuje się polityką. Najstarsi górale pamiętają ten skandal; ja byłem wtedy dopiero wesołym plemnikiem, więc go nie pamiętam. Ojciec głównej (i zarazem tytułowej) bohaterki to gorliwy katolik, zajmujący miejsce w pierwszej ławce w kościele i powołujący się na tradycyjne wartości. W rzeczywistości okazuje się mściwym karierowiczem, który bezwzględnie dzieli świat na lepszych i gorszych.

To jednak nie jedyne odwołanie do religii. W pamięć zapadła mi scena, w której bohaterowie szukają ulicy i próbują zasięgnąć informacji u przechodniów. Okazuje się, że wszystkie komunistyczne nazwy zmieniono na katolickie – popadając z jednej skrajności w drugą. Jak mawiał znany polityk: „Czarni zastąpili czerwonych”. Milicję zastąpiła Policja, która strajkuje, bo okradziono ją z broni. Główny bohater ma alergię na polityków, podział klasowy, bezkarną arystokrację i kłamstwo. Polska jest tu ukazana jako kraj dla ludzi oszczędnych. Wszystko to nie pozwala mi traktować tego dzieła jako drugorzędnego romansidła.

Jeśli mowa o wątku miłosnym, mamy tu klasyczny mezalians. Ona – niewinna, młoda, czysta, bogata i zakochana na zabój. On – twardy, choć romantyczny buntownik bez grosza przy duszy, który zna wszystkich i cieszy się powszechną sympatią. Akcja filmu skupia się na jednym dniu, podczas którego dzieje się więcej niż przez całe dotychczasowe życie bohatera. Z jednej strony mamy tu carpe diem, a z drugiej – wszystko w prosty, spójny sposób zmierza do jednego celu. Postacie są jednowymiarowe. Można zarzucać reżyserowi, że nie wymaga od widza głębszej refleksji, a bohaterowie są jednoznacznie dobrzy lub źli od pierwszej do ostatniej sceny, jednak traktuję to jako celowy zabieg. Pozornie wyrwane z kontekstu i logiki epizody z udziałem Wojciecha Manna czy Cezarego Pazury opatrzono dialogami, które na długo zapadają w pamięć.

Może wydawać się to zabawne, ale dla mnie “Uprowadzenie Agaty” to epokowe dzieło. Zmieścić tyle przemyśleń i subtelnych wskazówek w 90 minutach potrafią nieliczni. Krytycy nie zostawili na tym filmie suchej nitki. Na szczęście nie jestem krytykiem i mam prawo do własnej opinii. Seans stawia ważne pytanie: na ile uczucia są istotne w naszym życiu? A przecież są, prawda?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *