{"id":1198,"date":"2013-04-24T12:24:00","date_gmt":"2013-04-24T12:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2013\/04\/24\/ideologiczne-pojecie-ojczyzny\/"},"modified":"2026-02-25T19:18:53","modified_gmt":"2026-02-25T19:18:53","slug":"ideologiczne-pojecie-ojczyzny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2013\/04\/24\/ideologiczne-pojecie-ojczyzny\/","title":{"rendered":"Ideologiczne poj\u0119cie ojczyzny"},"content":{"rendered":"<p><!-- ======================================================= --><br \/>\n  <!-- Created by AbiWord, a free, Open Source wordprocessor.  --><br \/>\n  <!-- For more information visit http:\/\/www.abisource.com.    --><br \/>\n  <!-- ======================================================= --><\/p>\n<p><\/p>\n<div>\n&nbsp;&nbsp;<i>Proletariusz&nbsp;nie ma ojczyzny,&nbsp;Proletariusze&nbsp;wszystkich kraj\u00f3w \u0142\u0105czcie si\u0119<\/i> \u2013 takie has\u0142a wcale nie tak dawno temu by\u0142y w Polsce, a w\u0142a\u015bciwie w Polsce Ludowej popularne. Jednak czy&nbsp;przedstawia\u0142y&nbsp;one realny pogl\u0105d spo\u0142ecze\u0144stwa na to poj\u0119cie? Kazimierz Brandys w ksi\u0105\u017cce Nierzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rego b\u0119d\u0119 wielokrotnie przytacza\u0142 s\u0105dzi \u017ce nie. Wielu ludzi wierzy\u0142o i walczy\u0142o za Komunizm, jednym z takich przyk\u0142ad\u00f3w jest przedstawiciel folkloru ulicznego z Czerniakowa Stanis\u0142aw Grzesiuk kt\u00f3ry w swych powie\u015bciach a w zasadzie wspomnieniach opisywa\u0142 pogl\u0105dy polityczne. Ruchy Marksistowskie w zachodniej Europie w latach 20 i 30 jak r\u00f3wnie\u017c w latach 50 i 60 w Ameryce Po\u0142udniowej pokazuj\u0105 \u017ce tych ludzi by\u0142o naprawd\u0119 du\u017co. W Polsce by\u0142o podobnie a ludzie kt\u00f3rzy wierzyli w ten ustr\u00f3j i przejrzeli na oczy ju\u017c w Pa\u017adzierniku 1956 roku podczas Odwil\u017cy Gomu\u0142kowskiej i Powstania na W\u0119grzech. Jak przyznaje Brandys po 10 latach <span style=\"font-style: italic\">tylko cynicy m\u00f3wili o ideologii a w kraju cuchn\u0119\u0142o bezprawiem. &nbsp;<\/span>Ale jakie ma to znaczenie w kontek\u015bcie narodu? Ano chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 ,\u017ce poj\u0119cie narodu jak i ojczyzny ewoluuje i nie obejmuje tych samych jednostek. Dobrym przyk\u0142adem jest syuacja ankieta sporz\u0105dzona w Pary\u017cu w 1900 roku, &nbsp;gdzie w rubryce kraj rodzinny wielu z premedytacj\u0105 i w pe\u0142ni \u015bwiadom wpisywa\u0142o: Glob ziemski tudzie\u017c podawa\u0142o po\u0142o\u017cenie geograficznie celowo nie identyfikuj\u0105c si\u0119 z nazw\u0105. Wcze\u015bniejsze ruchy spo\u0142eczne pokazuj\u0105 ,\u017ce do zwi\u0105zek jednostki z narodem nie by\u0142 dla wszystkich.&nbsp;Posiadanie&nbsp;ojczyzny by\u0142o jednym z przywilej\u00f3w klasowych.<br \/>\n&nbsp;&nbsp;Ka\u017cdy kij ma dwa ko\u0144ce i tak Stanisa\u0142aw Ossowski uwa\u017ca ,<span style=\"font-style: italic\">\u017ce realizowanie ustroju socjalistycznego, posuwanie si\u0119 na drodze ku bezklasowej strukturze spo\u0142ecznej<\/span> nie tylko nie os\u0142abia ale wzmacnia ruchy narodowe. R\u00f3wnie\u017c ideologia kosmopolityczna &nbsp;mo\u017ce w my\u015bl akcja wyzwala reakcje mie\u0107 pozytywny wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej. <\/p>\n<p>Ojczyzna nie jest poj\u0119ciem geograficznym i nie nale\u017cy myli\u0107 tego poj\u0119cia z terytorium. Dobrym przyk\u0142adem byli Polacy \u017cyj\u0105cy pod okupacj\u0105 w czasach zabor\u00f3w. Zbiorowo\u015b\u0107 posiadaj\u0105ca pewne wsp\u00f3lne cechy, zamieszkuj\u0105ca pewne terytorium jednak prawnie nieposiadaj\u0105ca granic ani wsp\u00f3lnego&nbsp;przyw\u00f3dztwa&nbsp;dalej by\u0142a narodem a owy obszar nazywa\u0142a ojczyzn\u0105.<\/p>\n<p>W socjologicznym poj\u0119ciu ojczyzna to korelat (jeden z przedmiot\u00f3w wzajemnie od siebie zale\u017cnych i wzajemnie uwarunkowanych; odpowiednik) pewnych postaw psychicznych,wchodz\u0105cych w sk\u0142ad kulturowego dziedzictwa grupy spo\u0142ecznej. &nbsp;Samo s\u0142owo ojczyzna analizowane poprze s\u0142owotw\u00f3rstwo oznacza dziedzictwo po ojcach. &nbsp;A wi\u0119c ojczyzna to nie tylko ziemia, ale i pa\u0144stwo, ustr\u00f3j i szeroko rozumiana kultura i tradycja. Przyznaje si\u0119 do tego ,\u017ce do wyja\u015bnienia tego zjawiska patrz\u0119 przez pryzmat w\u0142asnych obserwacji a s\u0105 one \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z Polsk\u0105. Ma to wp\u0142yw na rozumienie lokalne czyli postrzeganie pewnego zjawiska w kontek\u015bcie obecnego po\u0142o\u017cenia geograficznego. Dlatego te\u017c w mojej opinii rozumienie s\u0142owa ojczyzna jest \u015bci\u015ble powi\u0105zane z miejscem w kt\u00f3rym pozyskujemy \u015bwiadomo\u015b\u0107. T\u0142umacz google t\u0142umacz\u0105c s\u0142owo Ojczyzna jako pierwsze s\u0142owo podaje home, nast\u0119pnie homeland, fatherland, motherland. Reasumuj\u0105c poj\u0119cie jest rozumiane przez kontekst osobisty, mo\u017cemy wi\u0119c w du\u017cym uproszczeniu przyj\u0105\u0107 ,\u017ce jest to zwi\u0105zek pomi\u0119dzy konkretn\u0105 jednostk\u0105 a terytorium, kultury i innych czynnik\u00f3w wymienionych powy\u017cej.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto m\u00f3wimy: Polska jest moj\u0105 ojczyzn\u0105. Id\u0105c tym tropem dochodzimy do konkluzji ,\u017ce skoro co\u015b jest moje to mam do tego prawo. A skoro mam prawo do w\u0142adania to tak\u017ce i do sprzeda\u017cy. Jedynym ograniczeniem jest w\u0142asno\u015b\u0107 zbiorowa przedmiotu. Brzmi to groteskowo poniewa\u017c trudno sobie wyobrazi\u0107 aby wszyscy Polacy skrzykn\u0119li si\u0119 i jednog\u0142o\u015bnie postanowili zrobi\u0107 dysponowa\u0107 dowolnie maj\u0105tkiem. Jednak takie sytuacje po obr\u00f3ceniu mia\u0142y ju\u017c miejsce w przesz\u0142o\u015bci. We\u017amy np: kolnie w nowym \u015bwiecie. To\u017csamo\u015b\u0107 narodowa kaza\u0142a uznawa\u0107 nowe tereny za w\u0142asno\u015b\u0107 narodu a osadnik\u00f3w kt\u00f3rzy z czasem domagali si\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci uwa\u017cano za zdrajc\u00f3w. &nbsp;Ale maj\u0105tkiem narodowym nie jest tylko terytorium i za morskie kolonie. Maj\u0105tkiem narodowym jest r\u00f3wnie\u017c kultura i jej element j\u0119zyk z kt\u00f3rego w\u0142a\u015bnie korzystam. <\/p>\n<p>Ojczyzn\u0119 dzielimy na dwa poj\u0119cia:<br \/>\n<span style=\"font-weight: bold\">Ojczyzn\u0119 prywatn\u0105 <\/span>czyli r\u00f3\u017cn\u0105 dla poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w narodu determinowana przez warunki naturalne,miejsce urodzenia, topografi\u0119 terenu, wspomnienia czy zapatrywania.<span style=\"font-family: sans-serif;font-size: 9.75pt\">&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-weight: bold\">Ojczyzn\u0119 ideologiczn\u0105<\/span> czyli ojczyzn\u0119 dla wszystkich narzucan\u0105 przez pogl\u0105dy. Jest to poj\u0119cie znacznie szersze ni\u017c ojczyzna prywatna. Np pa\u0144stwo. Jest ona wsp\u00f3lna dla ca\u0142ego narodu. <\/p>\n<p>Pomi\u0119dzy typami ojczyzn istnieje szereg zale\u017cno\u015bci ot\u00f3\u017c ojczyzna prywatna przestaje pokrywa\u0107 si\u0119 z ojczyzn\u0105 ideologiczn\u0105. Spo\u0142ecze\u0144stwa zmieniaj\u0105 si\u0119 dynamicznie i czynniki&nbsp;determinuj\u0105ce&nbsp;r\u00f3wnie\u017c. Wielko\u015b\u0107 ojczyzny, skupisk ludzkich czy rozw\u00f3j technologii ma na to wielki wp\u0142yw. Stefan Ossowski m\u00f3g\u0142 przedstawi\u0107 sw\u00f3j punkt widzenia ale nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107 kierunku &nbsp;rozwoju i kszta\u0142tu obecnego \u015bwiata. &nbsp;Mo\u017cemy zatem por\u00f3wna\u0107 Ojczyzn\u0119 ideologiczn\u0105 mieszka\u0144ca greckiego polis a mieszka\u0144ca Unii Europejskiej kt\u00f3ry wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dza graj\u0105c w gry komputerowe. Internet tworzy nowe \u015brodowiska, nowe wi\u0119zi i w mojej opinii definicje ojczyzn nabieraj\u0105 coraz to nowego znaczenia. <\/p>\n<p><i>Narody, Narody do diab\u0142a narody. Pragniecie pokoju? Usu\u0144cie przeszkody. Narody, Narody, Narody<\/i><\/p>\n<p>Potrzebna jest refleksja na temat stosowno\u015bci istnienia ojczyzn. Na pocz\u0105tku referatu m\u00f3wi\u0142em o sytuacji spo\u0142ecze\u0144stwa ideologicznie pozbawionego narodu. Jednak czy ta wizja nie wype\u0142nia si\u0119 sama, czy ka\u017cdy obywatel unii europejskiej to kosmopolita? Czy obecne spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebuje jeszcze narod\u00f3w?<\/p>\n<p>Ojczyzna nie dotyczy jedynie os\u00f3b b\u0119d\u0105cych na pewnym obszarze. Emigranci mog\u0105 mie\u0107 swoj\u0105 ojczyzn\u0119 prywatn\u0105 w miejscu urodzenia np. W Pary\u017cu ale czu\u0107 si\u0119 polakami poprzez polskie pochodzenie. Tak wi\u0119c ich ojczyzn\u0105 ideologiczn\u0105 jest Polska. Cz\u0119\u015b\u0107 imigrant\u00f3w kt\u00f3rzy dobrze czuli si\u0119 za granic\u0105, mogli wr\u00f3ci\u0107 do kraju lecz nie chcieli tego robi\u0107 jednocze\u015bnie nie chc\u0105c straci\u0107 polsko\u015bci wprowadzili termin Kosmopolak. Jest to fuzja s\u0142\u00f3w kosmopolita- czyli cz\u0142owiek nie czuj\u0105cy przynale\u017cno\u015bci z \u017cadnym pa\u0144stwem i cz\u0142onek polak czyli wyra\u017anie wskazuj\u0105cym na narodowo\u015b\u0107. Termin ten zosta\u0142 spopularyzowany przez Jacka Kaczmarskiego kt\u00f3ry t\u0142umaczy go nast\u0119puj\u0105co.<\/p>\n<p><i>By\u0142em wychowany w Polsce i widz\u0119 w sobie ska\u017cenia \u2013 czy walki z komun\u0105, czy \u017cycia w komunie. Has\u0142o Kosmopolak, to jest Polak, kt\u00f3ry potrafi \u017cy\u0107 na \u015bwiecie nie trac\u0105c polsko\u015bci, potrafi \u017cy\u0107 w Polsce nie trac\u0105c \u015bwiatowej perspektywy, warto\u015bci, kt\u00f3re daje wiedza o ludziach z ca\u0142ego \u015bwiata. Chcia\u0142bym aby moje dzieci by\u0142y Kosmopolakami. Chcia\u0142bym, \u017ceby zosta\u0142 stworzony pewien kanon indywidualny dla ka\u017cdego z ludzi post\u0119powania takiego, \u017ceby Polak m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 w \u015bwiecie nie przestaj\u0105c by\u0107 Polakiem. <\/i>Jacek Kaczmarski<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;Proletariusz&nbsp;nie ma ojczyzny,&nbsp;Proletariusze&nbsp;wszystkich kraj\u00f3w \u0142\u0105czcie si\u0119 \u2013 takie has\u0142a wcale nie tak dawno temu by\u0142y w Polsce, a w\u0142a\u015bciwie w Polsce Ludowej popularne. Jednak czy&nbsp;przedstawia\u0142y&nbsp;one realny pogl\u0105d spo\u0142ecze\u0144stwa na to poj\u0119cie? Kazimierz Brandys w ksi\u0105\u017cce Nierzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rego b\u0119d\u0119 wielokrotnie przytacza\u0142 s\u0105dzi \u017ce nie. Wielu ludzi wierzy\u0142o i walczy\u0142o za Komunizm, jednym z takich przyk\u0142ad\u00f3w jest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[22,1],"tags":[],"class_list":["post-1198","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samo-zycie","category-uncategorized"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1199,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1198\/revisions\/1199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}