{"id":1183,"date":"2017-01-30T10:54:00","date_gmt":"2017-01-30T10:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2017\/01\/30\/biedne-dywagacje-nad-filozofia-1-teoria-sprawiedliwosci-john-rawls\/"},"modified":"2026-02-25T19:20:21","modified_gmt":"2026-02-25T19:20:21","slug":"biedne-dywagacje-nad-filozofia-1-teoria-sprawiedliwosci-john-rawls","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2017\/01\/30\/biedne-dywagacje-nad-filozofia-1-teoria-sprawiedliwosci-john-rawls\/","title":{"rendered":"Biedne dywagacje nad filozofi\u0105 #1 Teoria sprawiedliwo\u015bci &#8211; John Rawls"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">p.sdfootnote { margin-left: 0.6cm; text-indent: -0.6cm; margin-bottom: 0cm; font-size: 10pt; line-height: 100%; }p { margin-bottom: 0.25cm; line-height: 120%; }a.sdfootnoteanc { font-size: 57%; }<\/style>\n<p>Wd. Definicji SJP \u201efilozofowa\u0107\u201d to snu\u0107 og\u00f3lne refleksje o \u017cyciu; rozmy\u015bla\u0107, m\u0119drkowa\u0107. Jest to pejoratywne okre\u015blenie na uprawianie filozofii, do kt\u00f3rego do pewnego czasu mia\u0142em oboj\u0119tny stosunek. Tak cz\u0119sto s\u0142ysza\u0142em t\u0105 wypowied\u017a, \u017ce sam po cichu, p\u0142yn\u0105c z pr\u0105dem uwa\u017ca\u0142em filozofi\u0119 za rozmowy o sprawach ma\u0142o wa\u017cnych i przestarza\u0142ych. Sk\u0105d bierze si\u0119 spo\u0142eczna pogarda m\u0105dro\u015bci? Tego nie wiem. Podczas wielu pr\u00f3b zrozumienia wyszukanych zagadnie\u0144, doszed\u0142em do wniosku, \u017ce filozofia jest nauk\u0105 dla ludzi z potencja\u0142em intelektualnym, do kt\u00f3rych nie mog\u0119 pretendowa\u0107. Dlatego te\u017c, chcia\u0142bym by ta pisemna wypowied\u017a, kt\u00f3rej nie \u015bmiem okre\u015bla\u0107 mianem referatu czy refleksji by\u0142a traktowana bardziej jako pr\u00f3ba zmierzenia si\u0119 z zagadnieniem osoby dopiero co wkraczaj\u0105cej w meandry akademickich spor\u00f3w i dyskusji ni\u017celi do\u015bwiadczonego badacza. <\/p>\n<p> Moje rozwa\u017cania, spos\u00f3b my\u015blenia i dialektyki b\u0119d\u0119 stara\u0142 si\u0119 przek\u0142ada\u0107 na nurt obecnych wydarze\u0144 politycznych, staraj\u0105c si\u0119 jednak dystansowa\u0107 od oceny. Powinno u\u0142atwi\u0107 mi to doj\u015bcie do wniosk\u00f3w, a tak\u017ce zrozumienie istoty rzeczy. Moja wcze\u015bniejsza intelektualna przygoda z filozofi\u0105, je\u015bli tak to mog\u0119 uj\u0105\u0107 ogranicza\u0142a si\u0119 jedynie do pr\u00f3by zmierzenia si\u0119 z dokonaniami <a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/search\/label\/Albert%20Camus\">Alberta Camusa<\/a> i <a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/search\/label\/Henry%20David%20Thoreau\">Henrego DavidaTharou<\/a>. Dzi\u015b jednak okre\u015bli\u0142bym te pr\u00f3by jako naiwne. <\/p>\n<p> Spo\u015br\u00f3d dost\u0119pnych lektur zdecydowa\u0142em si\u0119 na wyb\u00f3r \u201eTeorii sprawiedliwo\u015bci\u201d Johna Rawlsa. M\u00f3j wyb\u00f3r zosta\u0142 podyktowany tym, \u017ce moja wiedza na temat zagadnienia jest na niskim poziomie, a Rawls daje mi mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju w interesuj\u0105cym mnie kierunki tzn: systemy polityczne i koncepcja pa\u0144stwa idealnego. Licz\u0119 na to, \u017ce lektura pozwoli mi rozwin\u0105\u0107 sw\u00f3j \u015bwiatopogl\u0105d i zweryfikowa\u0107 moje \u017cyciowe wybory. Moja wypowied\u017a b\u0119dzie odnosi\u0142a si\u0119 do wybranych zagadnie\u0144 z pozycji, w szczeg\u00f3lno\u015bci interesuj\u0105cy dla moich rozwa\u017ca\u0144 okaza\u0142 si\u0119 rozdzia\u0142 pt: \u201eR\u00f3wna wolno\u015b\u0107\u201d. <\/p>\n<p> Kluczowe s\u0142owa tej pozycji to bez w\u0105tpienia: \u201esprawiedliwo\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107 i tolerancja\u201d i wok\u00f3\u0142 tych trzech zagadnie\u0144 postaram si\u0119 porusza\u0107. Pomimo tego, \u017ce Rawls nie definiuje wolno\u015bci <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote1sym\">1<\/a>w spos\u00f3b jednoznaczny to wyr\u00f3\u017cnia trzy jej sk\u0142adowe czyli: podmiot, co\u015b od czego jest wolna oraz to skutkiem czego mo\u017ce czyni\u0107 co\u015b. Wolno\u015b\u0107 nie jest dana tylko jednostkom, ale te\u017c i instytucjom. Spojrzenie ogranicza si\u0119 zatem do ogranicze\u0144 konstytucyjnych i prawnych, co dla mnie jest wyj\u0105tkowo interesuj\u0105ce poniewa\u017c mog\u0119 na bie\u017c\u0105co konfrontowa\u0107 definicj\u0119 z obecn\u0105 sytuacj\u0105 na \u015bwiecie, co samo w sobie prowadzi do wielu refleksji. Przy czym, wolno\u015b\u0107 jako idea absolutna jest w moimi postrzeganiu stanem abstrakcyjnym. Dobrym przyk\u0142adem, jest udzia\u0142 wolno\u015bci w dyskusji. To pewne ograniczenia, jak np. te wynikaj\u0105ce z u\u017cywanego j\u0119zyka, czy kindersztuby, a tak\u017ce regu\u0142 dyskusji odr\u00f3\u017cniaj\u0105 j\u0105 od monolog\u00f3w. Zatem nie wszystkie ograniczenia wolno\u015bci s\u0105 z definicji z\u0142e, a tylko je reguluj\u0105<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote2sym\">2<\/a> Co prawda w masowych mediach poszczeg\u00f3lne wydarzenia prezentowane s\u0105 z poszczeg\u00f3ln\u0105 narracj\u0105 czy jako bro\u0144 na froncie politycznym. Wracaj\u0105c jednak do wolno\u015bci w uj\u0119ciu politycznym. Bardzo ciekawym poj\u0119ciem okre\u015blonym przez prawo jest wolno\u015b\u0107 sumienia, czyli og\u00f3lnikowo rzecz ujmuj\u0105c prawo do posiadania w\u0142asnych przekona\u0144. Jednak ta wolno\u015b\u0107 w obecnym \u015bwiecie cz\u0119sto ogranicza si\u0119 do tego co my\u015blimy, ograniczaj\u0105c prawo do wypowiedzi i r\u00f3wnego traktowania. Wolno\u015b\u0107 nie oznacza zatem r\u00f3wno\u015bci <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote3sym\">3<\/a> \u015awietnym przyk\u0142adem tego zjawiska jest ruch pastafaria\u0144ski kt\u00f3ry powsta\u0142 z potrzeby okre\u015blenia granicy sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, obna\u017cenia iluzorycznej r\u00f3wno\u015bci obywateli wobec prawa i redefinicji pewnych poj\u0119\u0107 z zakresu religii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Lataj\u0105cego Potwora Spaghetti posiada wszystkie cechy religii takie jak: doktryn\u0119, obrz\u0119dy, spo\u0142eczno\u015b\u0107 wiernych, tradycj\u0119 oraz \u015bwi\u0119t\u0105 ksi\u0119g\u0119. Polska jest \u017cyznym gruntem dla tego typu inicjatyw, poniewa\u017c spo\u0142eczno\u015b\u0107 pastafarian jest bardzo aktywna, a od 27 lipca 2012<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote4sym\">4<\/a> trwaj\u0105 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu rejestracj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a jako zwi\u0105zku wyznaniowego. \u00d3wczesny minister administracji Micha\u0142 Boni odm\u00f3wi\u0142, rejestracji poniewa\u017c uzna\u0142 KLPS za parodi\u0119 religii. Czy organ wydaj\u0105cy takie decyzje mo\u017ce by\u0107 obiektywny? Czy decyzja o tym jak moje sumienie definiuje Boga nie jest przekroczeniem jego kompetencji? Cz\u0119sto pojawia si\u0119 kontrargument na istnienie KLPS \u015bwiadcz\u0105cy, \u017ce nie jest to prawdziwa religia poniewa\u017c znamy dok\u0142adn\u0105 dat\u0119 i okoliczno\u015bci jej stworzenia. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 odpieram ten zarzut, poniewa\u017c data ucieczki proroka Mahometa te\u017c jest powszechnie znana, a nikt nie neguje islamu jako doktryny religijnej. Tu nasuwa si\u0119 kolejny dylemat poruszany przez Rawlsa. Zasada r\u00f3wnej warto\u015bci moralnej \u2013 \u017cadna strona nie mo\u017ce narzuca\u0107, ani t\u0142amsi\u0107 innych ugrupowa\u0144 religijnych gdy tego zapragnie<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote5sym\">5<\/a> Wydaje mi si\u0119, \u017ce w tym wypadku problemem jest dominuj\u0105ca funkcja jednego systemu religijnego w \u017cyciu publicznym i politycznym . Niestety nie znajdujemy si\u0119 w sytuacji pocz\u0105tkowej, trudno nawet stwierdzi\u0107 czy 89 rok by\u0142 tak\u0105 sytuacj\u0105, i czy jakiekolwiek spo\u0142ecze\u0144stwo mia\u0142o tak\u0105 sytuacj\u0119. Niestety nie znam pa\u0144stwa, kt\u00f3re pisa\u0142o by swoj\u0105 histori\u0119 ca\u0142kowicie od nowa (wykluczaj\u0105c twory takie jak Sealandia czy Liberland). Wniosek kt\u00f3ry nasuwa si\u0119 konfrontuj\u0105c definicje i mechanizmy opisane przez Rawlsa: wolno\u015b\u0107 jest wolno\u015bci\u0105 tylko wtedy gdy jest r\u00f3wna. Ale istniej\u0105 przecie\u017c sekty, kt\u00f3re w obiegowej opinii s\u0105 czym\u015b z\u0142ym.<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote6sym\">6<\/a> G\u0142\u00f3wnym dylematem kt\u00f3ry przychodzi mi na my\u015bl, jest to jak odr\u00f3\u017cni\u0107 sekt\u0119 jako co\u015b z\u0142ego od religii jako co\u015b dobrego. Wydaje mi si\u0119, \u017ce podzia\u0142 jest tu tak samo m\u0119tny i trudny do zdefiniowania jak w przypadku pastafarian. Zatem, czy dzielenie grup wyznaniowych na sekty i religi\u0119, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z pewnymi regulacjami prawnymi wp\u0142ywaj\u0105cymi na \u017cycie wyznawc\u00f3w nie jest ograniczeniem wolno\u015bci? Rawls odrzuca istnienie pa\u0144stwa wyznaniowego <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote7sym\">7<\/a>jako sprzecznego z poj\u0119ciem sprawiedliwo\u015bci. Uwa\u017ca on, \u017ce sprawiedliwo\u015b\u0107, pojmowana jako bezstronno\u015b\u0107 powinna r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 sfery sacrum. Zatem ustr\u00f3j pa\u0144stwa powinien gwarantowa\u0107 bezstronno\u015b\u0107, dopuszcza jednak ograniczenie wolno\u015bci w ramach regulacji kt\u00f3rych podstaw\u0105 jest interes pa\u0144stwa, jednak\u017ce tym interesem mo\u017ce by\u0107 tylko porz\u0105dek i bezpiecze\u0144stwo publiczne. Moim zdaniem te okre\u015blenia, cho\u0107 niezwykle trafne mog\u0105 by\u0107 podstaw\u0105 do walki interes\u00f3w poszczeg\u00f3lnych instytucji dlatego na poziomie dyskusji wymagaj\u0105 doprecyzowania. Rozmaite grupy mog\u0105 uznawa\u0107 za naruszenie porz\u0105dku i bezpiecze\u0144stwa publicznego zachowania kt\u00f3re dla innych s\u0105 wyk\u0142adni\u0105 moralno\u015bci co samo w sobie w prostej linii prowadzi\u0107 mo\u017ce do przykrych incydent\u00f3w. Tu nale\u017cy zada\u0107 kolejne pytanie, co i kto okre\u015bla porz\u0105dek i bezpiecze\u0144stwo publiczne? I czy tylko ogranicza si\u0119 to do kwestii fizycznych? Wydaje mi si\u0119, \u017ce odpowiedzi\u0105 powinno by\u0107 pa\u0144stwo, kt\u00f3re wd. Definicji autora nale\u017cy rozumie\u0107 jako stowarzyszenie wolnych obywateli<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote8sym\">8<\/a> Jego rola sprowadza si\u0119 do zapewnienia r\u00f3wnej wolno\u015bci moralnej i religijnej. Pa\u0144stwo dzia\u0142a jako przedstawiciel obywateli. Tak\u0105 definicj\u0119 pa\u0144stwa w pe\u0142ni akceptuj\u0119 i popieram. Tak wi\u0119c to obywatele, na mocy umowy spo\u0142ecznej powinni decydowa\u0107 o tych kwestiach. O tym, czy powinni robi\u0107 to po\u015brednio przez swoich przedstawicieli czy bezpo\u015brednio powinien decydowa\u0107 ustr\u00f3j, ale uznaj\u0119 to za spraw\u0119 drugorz\u0119dn\u0105. Rawls w dalszej cz\u0119\u015bci publikacji doprecyzowuje rol\u0119 pa\u0144stwa jako stowarzyszenia r\u00f3wnych obywateli, kt\u00f3re nie zajmuje si\u0119 doktryn\u0105 filozoficzn\u0105 i religijn\u0105, a u\u0142atwia jedynie osi\u0105gni\u0119cie tych cel\u00f3w przez jednostki. Co wa\u017cne, autor odcina si\u0119 od koncepcji pa\u0144stwa laickiego w czym w pe\u0142ni go popieram. Historia pokazuje, \u017ce koncepcja pa\u0144stwa kt\u00f3re neguje ka\u017cd\u0105 religi\u0119 zast\u0119puj\u0105c j\u0105 w\u0142asnym systemem warto\u015bci jest prost\u0105 drog\u0105 do totalitaryzmu i antyutopii. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 koncepcja pa\u0144stwa przedstawiona w roku 1984 Georga Orwella oraz Zwi\u0105zku Radzieckim. Skoro mamy sw\u00f3j \u0142ad wa\u017cnym pytaniem kt\u00f3re zadaje autor jest to, czy i w jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy tolerowa\u0107 osoby nietolerancyjne? Dochodzimy tu do paradoksu w kt\u00f3rym to przyjmuj\u0105c wolno\u015b\u0107 za warto\u015b\u0107 nadrz\u0119dn\u0105 musimy strzec wolno\u015bci tych kt\u00f3rzy by\u0107 mo\u017ce chc\u0105 j\u0105 nam odebra\u0107. Autor swoje rozwa\u017cania obrazuje za pomoc\u0105 sekt przypisuj\u0105c im odmienne cechy. Ja by zauwa\u017cy\u0107 ten paradoks odwo\u0142am si\u0119 do wydarze\u0144 sprzed kilku tygodni w kt\u00f3rym to portal spo\u0142eczno\u015bciowy Facebook zbanowa\u0142 (zablokowa\u0142) profile dzia\u0142aczy nacjonalistycznych w Polsce. Spotka\u0142o si\u0119 to z oburzeniem oraz protestami, r\u00f3wnie\u017c pod siedzib\u0105 firmy w Warszawie. Osoby kt\u00f3re czu\u0142y si\u0119 dotkni\u0119te (w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest r\u00f3wnie\u017c dw\u00f3ch pos\u0142\u00f3w w polskim parlamencie) pr\u00f3bowa\u0142o wywrze\u0107 presj\u0119 na polskim rz\u0105dzie w sprawie interwencji. Sytuacja jest o tyle ciekawa, \u017ce Ci sami ludzie g\u0142osz\u0105 radykalne has\u0142a domagaj\u0105c si\u0119 ograniczenia wolno\u015bci innych os\u00f3b w tym grup religijnych czy os\u00f3b o odmiennych pogl\u0105dach. Tworzy to kolejny dylemat po tolerancji poniewa\u017c opr\u00f3cz osi tolerancji nietolerancyjnych w pa\u0144stwie pojawia si\u0119 druga o\u015b prywatnych przedsi\u0119biorstw, a tak\u017ce tego czy musz\u0105 one akceptowa\u0107 konstytucje pa\u0144stw w kt\u00f3rych zdalnie dzia\u0142aj\u0105 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na tolerancj\u0119. Wydaje mi si\u0119, \u017ce autor w momencie pisania swojej rozprawy nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107 tego jak b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y problemy \u015bwiata social media, ale jego spojrzenie na konstytucj\u0119 w pewnym stopniu wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o reguluje r\u00f3wnie\u017c i je. Jego zdaniem sprawiedliwo\u015b\u0107 jako bezstronno\u015b\u0107 zak\u0142ada, \u017ce wsp\u00f3lnie ustalone zasady s\u0105 z korzy\u015bci\u0105 dla ka\u017cdego.<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote9sym\">9<\/a> Nie mog\u0119 zgodzi\u0107 si\u0119 z autorem, \u017ce r\u00f3wno\u015b\u0107 powinna by\u0107 niezmienna od sytuacji pocz\u0105tkowej tak\u017ce do p\u00f3\u017aniejszych poczyna\u0144 jednostek. Osobi\u015bcie, cho\u0107 to m\u00f3j prywatny pogl\u0105d co z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 podkre\u015blam polityka spo\u0142eczna i ustr\u00f3j nie powinna d\u0105\u017cy\u0107 do eliminacji nier\u00f3wno\u015bci, a udzia\u0142 w \u017cyciu publicznym (mam tu na my\u015bli g\u0142\u00f3wnie wybory) powinien dotyczy\u0107 tylko zainteresowanych. Patrz\u0105c w mikrouj\u0119ciu nie czuj\u0119 si\u0119 w obowi\u0105zku g\u0142osowa\u0107 w czasie wybor\u00f3w do samorz\u0105du uczniowskiego b\u0119d\u0105c studentem pierwszego roku, bo co pokornie przyznaj\u0119 brakuje mi do\u015bwiadczenia i ch\u0119ci by pozna\u0107 wszystkich kandydat\u00f3w. Co do eliminacji nier\u00f3wno\u015bci to, czy b\u0119d\u0105c ojcem nie po to kumuluj\u0119 sw\u00f3j maj\u0105tek, by u\u0142atwi\u0107 \u017cycie swoim pociechom? Idea r\u00f3wnych szans, w kt\u00f3rej wszyscy ludzie zaczynaj\u0105 od jednego poziomu i zawsze maj\u0105 takie same szanse jest moralnie s\u0142uszna, ale czy w d\u0142u\u017cszej perspektywie nie wp\u0142yn\u0119\u0142aby negatywnie na wp\u0142ywy do bud\u017cetu i ambicje obywateli? Wszak\u017ce, skoro i tak szanse s\u0105 wyr\u00f3wnane, czy jest jaki\u015b sens bogacenia si\u0119? Z drugiej jednak strony, zwolennicy idei niewidzialnej r\u0119ki wolnego handlu cz\u0119sto zdaj\u0105 si\u0119 nie zauwa\u017ca\u0107, \u017ce w pa\u0144stwie w kt\u00f3rym istnieje systemowa amortyzacja i zabezpieczenie spo\u0142eczne biznes robi si\u0119 zwyczajnie przyjemniej. Wszak\u017ce nie od dzi\u015b wiadomo, \u017ce za g\u0142\u00f3wne powody chor\u00f3b cywilizacyjnych uznaje si\u0119 stress i styl \u017cycia, kt\u00f3rego powodem jest nic innego jak pogo\u0144 za bogactwem. <\/p>\n<p> Kolejn\u0105 koncepcj\u0105 kt\u00f3ra wydaje mi si\u0119 dope\u0142nia\u0107 moje ubogie rozwa\u017cania jest obywatelskie niepos\u0142usze\u0144stwo<a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote10sym\">10<\/a>. Termin ten wd. Idei Rawlsa mo\u017cemy interpretowa\u0107 jako w pe\u0142ni \u015bwiadome dzia\u0142anie \u0142ami\u0105ce ustalone prawa za kt\u00f3rym jednak kryje si\u0119 ch\u0119\u0107 zmiany b\u0105d\u017a obna\u017cenia \u017ale dzia\u0142aj\u0105cego systemu. Jednak to nie Rawls jest tw\u00f3rc\u0105 tego poj\u0119cia, a <a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/search\/label\/Henry%20David%20Thoreau\">Henry DavidTharou<\/a>, kt\u00f3rego nadmieni\u0142em na wst\u0119pie tej wypowiedzi.<a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/search\/label\/Henry%20David%20Thoreau\"> H.D Tharou<\/a>kt\u00f3ry zas\u0142yn\u0105\u0142 dzi\u0119ki swej g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cce \u201eWalden\u201d w kt\u00f3rej opr\u00f3cz zapisk\u00f3w dnia codziennego porusza\u0142 wiele socjologicznych aspekt\u00f3w funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa. Ws\u0142awi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c odmow\u0105 p\u0142acenia podatk\u00f3w, poniewa\u017c nie zgadza\u0142 si\u0119 by by\u0142y po\u015brednim sposobem finansowania wojny z Meksykiem. Dobrym pytaniem jest to, czy publiczne happeningi, protesty czy marsze kt\u00f3rych w ostatnich dniach jest tak wiele s\u0105 wyrazem obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa? Nie potrafi\u0119 jednoznacznie wywnioskowa\u0107 z lektury czy tak, jednak ja sk\u0142ania\u0142bym si\u0119 ku zdaniu, \u017ce obywatelskie niepos\u0142usze\u0144stwo nie mo\u017ce nie\u015b\u0107 za sob\u0105 ruch\u00f3w i partii politycznych. Moim ma\u0142ym obywatelskim niepos\u0142usze\u0144stwem jest przechodzenie na czerwonym \u015bwietle. Uwa\u017cam, \u017ce jako pe\u0142noprawny, zdrowy na ciele i umy\u015ble cz\u0142onek spo\u0142ecze\u0144stwa jestem w stanie sam oszacowa\u0107 ryzyko i podj\u0105\u0107 je przechodz\u0105c na \u015bwiat\u0142ach na czerwonym \u015bwietle, b\u0105d\u017a te\u017c w miejscu do tego nieprzystosowanym. Wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce \u017cadna w\u0142adza nie mo\u017ce mi tego odebra\u0107, a ka\u017cdy przejaw represji, np. w postaci mandatu uznaj\u0119 za niesprawiedliwy i niegodny akt ograniczaj\u0105cy moj\u0105 wolno\u015b\u0107. <\/p>\n<p> Teori\u0119 sprawiedliwo\u015bci Johna Rawlsa uznaj\u0119 za lektur\u0119 trudn\u0105 z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze wymaga\u0142a ode mnie du\u017co wysi\u0142ku intelektualnego, zaanga\u017cowania i motywacji. Po drugie, jest niezwykle aktualna co jak stara\u0142em si\u0119 przedstawi\u0107 sk\u0142oni\u0142o mnie do wielu refleksji. Nie otrzyma\u0142em odpowiedzi na trapi\u0105ce mnie pytanie o ustr\u00f3j idealny, ale u\u015bwiadomi\u0142em sobie jedno: Zagadnienie jest tak szerokie, \u017ce nie nale\u017cy ufa\u0107 nikomu kto ma gotow\u0105, kr\u00f3tk\u0105 recept\u0119 na wszystkie bol\u0105czki obecnego \u015bwiata.<\/p>\n<div style=\"line-height: 115%;margin-bottom: 0.1cm;margin-top: 0.1cm\">\n<\/div>\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both;text-align: center\">\n<\/div>\n<div style=\"line-height: 115%;margin-bottom: 0.1cm;margin-top: 0.1cm\">\n<table align=\"center\" cellpadding=\"0\" cellspacing=\"0\" class=\"tr-caption-container\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\"><a href=\"http:\/\/izquotes.com\/quotes-pictures\/quote-the-principles-of-justice-are-chosen-behind-a-veil-of-ignorance-john-rawls-151386.jpg\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" border=\"0\" src=\"http:\/\/izquotes.com\/quotes-pictures\/quote-the-principles-of-justice-are-chosen-behind-a-veil-of-ignorance-john-rawls-151386.jpg\" height=\"300\" width=\"640\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"tr-caption\" style=\"text-align: center\">http:\/\/izquotes.com\/quote\/151386<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><\/div>\n<div style=\"line-height: 115%;margin-bottom: 0.1cm;margin-top: 0.1cm\">\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote1\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote1anc\" name=\"sdfootnote1sym\">1<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str. 299<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote2\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote2anc\" name=\"sdfootnote2sym\">2<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.300<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote3\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote3anc\" name=\"sdfootnote3sym\">3<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.301<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote4\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote4anc\" name=\"sdfootnote4sym\">4<\/a>http:\/\/www.klps.pl\/home\/rejestracja-kocioa.html<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote5\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote5anc\" name=\"sdfootnote5sym\">5<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.305<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote6\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote6anc\" name=\"sdfootnote6sym\">6<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.307<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote7\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote7anc\" name=\"sdfootnote7sym\">7<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.312<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote8\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote8anc\" name=\"sdfootnote8sym\">8<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.313<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote9\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote9anc\" name=\"sdfootnote9sym\">9<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.326<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote10\">\n<div class=\"sdfootnote\">\n<a class=\"sdfootnotesym\" href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blogger.g?blogID=6161195235376839586#sdfootnote10anc\" name=\"sdfootnote10sym\">10<\/a>J.<br \/>\n Rawls, <i>Teoria Sprawiedliwo\u015bci, <\/i>WN PWN, str.556<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wd. Definicji SJP \u201efilozofowa\u0107\u201d to snu\u0107 og\u00f3lne refleksje o \u017cyciu; rozmy\u015bla\u0107, m\u0119drkowa\u0107. Jest to pejoratywne okre\u015blenie na uprawianie filozofii, do kt\u00f3rego do pewnego czasu mia\u0142em oboj\u0119tny stosunek. Tak cz\u0119sto s\u0142ysza\u0142em t\u0105 wypowied\u017a, \u017ce sam po cichu, p\u0142yn\u0105c z pr\u0105dem uwa\u017ca\u0142em filozofi\u0119 za rozmowy o sprawach ma\u0142o wa\u017cnych i przestarza\u0142ych. Sk\u0105d bierze si\u0119 spo\u0142eczna pogarda m\u0105dro\u015bci? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[22,1],"tags":[],"class_list":["post-1183","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samo-zycie","category-uncategorized"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1184,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183\/revisions\/1184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}