{"id":1094,"date":"2016-12-10T22:02:00","date_gmt":"2016-12-10T22:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2016\/12\/10\/obserwacja-socjologiczna-spolecznosci-klientow-xxx-erasmus-slowacja\/"},"modified":"2026-02-25T19:20:21","modified_gmt":"2026-02-25T19:20:21","slug":"obserwacja-socjologiczna-spolecznosci-klientow-xxx-erasmus-slowacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2016\/12\/10\/obserwacja-socjologiczna-spolecznosci-klientow-xxx-erasmus-slowacja\/","title":{"rendered":"Obserwacja socjologiczna spo\u0142eczno\u015bci klient\u00f3w XXX, Erasmus S\u0142owacja"},"content":{"rendered":"<p>Poni\u017cszy wpis jest jednym z tekst\u00f3w kt\u00f3ry zdarza si\u0119 pope\u0142ni\u0107 w ramach zaj\u0119\u0107 uczelnianych. &#8220;XXX&#8221; nie jest nazw\u0105, a cenzur\u0105 kt\u00f3r\u0105 postanowi\u0142em na\u0142o\u017cy\u0107 na tekst ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 przyzwoito\u015b\u0107. Przedmiotem tekstu jest zawodowa strona mojego trzeciego wyjazdu na <a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/search\/label\/Erasmus\" target=\"_blank\">Erasmusa<\/a>, tym razem na S\u0142owacj\u0119.<\/p>\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both;text-align: center\">\n<a href=\"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/IMG_20150827_103641.jpg\" style=\"margin-left: 1em;margin-right: 1em\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" border=\"0\" height=\"400\" src=\"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/IMG_20150827_103641.jpg\" width=\"400\" \/><\/a><\/div>\n<p><span id=\"goog_465088739\"><\/span><span id=\"goog_465088740\"><\/span><\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\">\n<style type=\"text\/css\">p { margin-bottom: 0.25cm; line-height: 120%<\/style>\n<p><b>Obserwacja socjologiczna spo\u0142eczno\u015bci klient\u00f3w XXX<\/b><\/div>\n<p>XXX m\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnikowo to s\u0142owacki odpowiednik<br \/>\nCaritasu. Organizacja trzeciego sektora realizuj\u0105ca wybrane cele<br \/>\npolityki spo\u0142ecznej. Nie dane mi by\u0142o pozna\u0107 funkcjonowania ca\u0142ej<br \/>\norganizacji, ani jej wp\u0142ywu na stan s\u0142owackiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<br \/>\nObserwacja ogranicza\u0142a si\u0119 do pracy o\u015brodka dla bezdomnych w<br \/>\nPreszowie, trwa\u0142a dwa miesi\u0105ce, sierpie\u0144 i wrzesie\u0144 2015 roku.<br \/>\nPojecha\u0142em tam jako absolwent Pracy Socjalnej, w pe\u0142ni<br \/>\nlicencjonowany pracownik socjalny posiadaj\u0105cy pe\u0142ni\u0119 ustawowych<br \/>\npraw i umiej\u0119tno\u015bci do pe\u0142nienia tego zawodu. Decyzja o<br \/>\nskorzystaniu z szansy rozwoju jak\u0105 daje Erasmus+ nale\u017ca\u0142a do mnie.<br \/>\nMog\u0142em jak wszyscy moi koledzy i kole\u017canki z roku obroni\u0107 prac\u0105<br \/>\nlicencjack\u0105 i skupi\u0107 si\u0119 na przygotowaniach do studi\u00f3w<br \/>\nmagisterskich, odpocz\u0105\u0107 b\u0105d\u017a rozpocz\u0105\u0107 karier\u0119 zawodow\u0105.<br \/>\nWybra\u0142em inn\u0105 drog\u0119.<br \/>\n<br \/>\nOd samego pocz\u0105tku moim zamiarem by\u0142a socjologiczna obserwacja<br \/>\no\u015brodka. Powy\u017cszy tekst powsta\u0142 na bazie pami\u0119tnika w kt\u00f3rym<br \/>\nzapisywa\u0142em swoje przemy\u015blenia, wiadomo\u015bciach na komunikatorach<br \/>\ninternetowych oraz szkic\u00f3w felieton\u00f3w kt\u00f3re pisa\u0142em w tamtym<br \/>\nczasie.<br \/>\n<\/p>\n<div style=\"text-align: center\">\n<b>Miejsce obserwacji<\/b><\/div>\n<p>By wej\u015b\u0107 w struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i m\u00f3c jasno okre\u015bli\u0107 jakie<br \/>\nzjawiska maj\u0105 tam miejsce winien jestem kr\u00f3tkiego opisu lokalizacji<br \/>\nw kt\u00f3rej rzeczowa obserwacja mia\u0142a miejsce. Presz\u00f3w to trzecie co<br \/>\ndo wielko\u015bci miasto na S\u0142owacji. Osiemdziesi\u0119ciotysi\u0119czne miasto<br \/>\nstruktur\u0105 bardziej przypominaj\u0105ce \u0141om\u017c\u0119 z kt\u00f3rej pochodz\u0119, ni\u017c<br \/>\nWarszaw\u0119 w kt\u00f3rej obecnie mieszkam. Fundacja Charita posiada wiele<br \/>\nplac\u00f3wek o rozmaitych przeznaczeniach. Od o\u015brodk\u00f3w leczenia<br \/>\nuzale\u017cnie\u0144 na domach samotnych matek ko\u0144cz\u0105c. Wyje\u017cd\u017caj\u0105c nie<br \/>\nwiedzia\u0142em gdzie zostan\u0119 przydzielony, ani jakie obowi\u0105zki na mnie<br \/>\nspoczn\u0105. Z powodu braku znajomo\u015bci s\u0142owackiego liczy\u0142em na prace<br \/>\nbiurowe, oraz kontakty z mi\u0119dzynarodowymi o\u015brodkami. Na miejscu<br \/>\nokaza\u0142o si\u0119 jednak inaczej. Otrzyma\u0142em dyspozycj\u0119 pracy jako<br \/>\npracownik socjalny w o\u015brodku dla bezdomnych. S\u0142owackiego mia\u0142em<br \/>\n\u201euczy\u0107 si\u0119 na bie\u017c\u0105co\u201d. Teren o\u015brodka mie\u015bci si\u0119 na<br \/>\nwyra\u017anym uboczu. Z czterech stron jest otoczony przez nieu\u017cytki<br \/>\ngruntowe, zaro\u015bla i chaszcze. Do najbli\u017cszych zabudowa\u0107 trzeba i\u015b\u0107<br \/>\nkilka minut piechot\u0105. Kompleks sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch budynk\u00f3w.<br \/>\nPierwszy opr\u00f3cz parteru posiada pierwsze pi\u0119tro. Ma pod\u0142u\u017cny<br \/>\nkszta\u0142t, dosta\u0107 do \u015brodka mo\u017cna si\u0119 poprzez drzwi wej\u015bciowe<br \/>\notwierane tylko przez dy\u017curuj\u0105cego pracownika. Przez ca\u0142\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107<br \/>\nbudynku biegnie korytarz. Pierwsze dwa pokoje to dy\u017curka pracownik\u00f3w<br \/>\nsocjalnych oraz pok\u00f3j socjalny pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 sk\u0142adziku. Po<br \/>\ndw\u00f3ch stronach korytarza mieszcz\u0105 si\u0119 pokoje z pi\u0119trowymi<br \/>\n\u0142\u00f3\u017ckami, \u015bwietlica, \u0142azienki oraz pomieszczenia techniczne. Stan<br \/>\ntechniczny pierwszego budynku okre\u015bli\u0142bym mianem dostatecznego.<br \/>\nWyposa\u017cenie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 w wi\u0119kszo\u015b\u0107 ze sprz\u0119t\u00f3w<br \/>\npodarowanych organizacji przez dobroczy\u0144c\u00f3w tak wi\u0119c o sp\u00f3jno\u015bci<br \/>\nwizualnej nie by\u0142o mowy. Wzd\u0142u\u017c korytarza biegn\u0105 metalowe szafki<br \/>\npodobne do tych znanych ze szk\u00f3\u0142 w ameryka\u0144skich filmach. W<br \/>\nszafkach nie ma jednak podr\u0119cznik\u00f3w, a dobytek \u017cycia klient\u00f3w.<br \/>\nMijaj\u0105c szafki wstrzymywa\u0142em oddech. Od\u00f3r si\u0119 z nich wydobywaj\u0105cy<br \/>\nby\u0142 nie do opisania. Drugie pi\u0119tro to dwuosobowe pokoje zamykane na<br \/>\nklucz w kt\u00f3rych klienci mog\u0105 mie\u0107 swoje przedmioty, ubrania,<br \/>\nmeble. Na trzy pokoje g\u00f3rne pokoje przypada\u0142a jedna kuchnia.<br \/>\nPosiadanie w\u0142asnych przedmiot\u00f3w, intymno\u015bci, mo\u017cliwo\u015b\u0107<br \/>\nsporz\u0105dzenia sobie posi\u0142ku by\u0142a dla wielu z tych os\u00f3b<br \/>\nprzywilejem, ale pami\u0119tajmy, \u017ce dotyczy to tylko os\u00f3b<br \/>\nzamieszka\u0142ych na drugim pietrze. Wniosek pierwszy: <b>Spo\u0142eczno\u015b\u0107<br \/>\nklient\u00f3w jest \u015bci\u015ble powi\u0105zana z ich lokacj\u0105 w o\u015brodku. <\/b><span style=\"font-weight: normal\">Osoby<br \/>\nmieszkaj\u0105ce na dole dziel\u0105 si\u0119 na dwie grupy: Zameldowanych w<br \/>\ngrupowych pokojach posiadaj\u0105cych w\u0142asne \u0142\u00f3\u017cko oraz tych kt\u00f3rzy<br \/>\nco noc \u015bpi\u0105 tam gdzie akurat jest <\/span><span style=\"font-weight: normal\">wolne<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">miejsce. Trzeci\u0105 grup\u0105 s\u0105<br \/>\nwcze\u015bniej opisane osoby z drugiego pi\u0119tra. Kolejn\u0105 grup\u0105 o kt\u00f3rej<br \/>\nnale\u017cy wspomnie\u0107 to matki z dzie\u0107mi kt\u00f3re maj\u0105 kilka odr\u0119bnych<br \/>\npomieszcze\u0144 na parterze, ale ich pokoje przypominaj\u0105 te z g\u00f3ry.<br \/>\nOstatni\u0105 grup\u0105 ze wzgl\u0119du na lokalizacj\u0119 s\u0105 lokatorzy zaro\u015bli<br \/>\notaczaj\u0105cych o\u015brodek. Lato tego roku by\u0142o wyj\u0105tkowo gor\u0105ce, tak<br \/>\nwi\u0119c wielu z pensjonariuszy wola\u0142o spa\u0107 na zewn\u0105trz. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Powodem<br \/>\ntakiego zachowania by\u0142a bez w\u0105tpienia prohibicja na terenie<br \/>\no\u015brodka. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Nie jestem w<br \/>\nstanie oszacowa\u0107 ile procent populacji stanowi<\/span><span style=\"font-weight: normal\">\u0142y<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nposzczeg\u00f3lne grupy. Wynika to z faktu, \u017ce bardzo \u0142atwo by\u0142o<br \/>\nstraci\u0107 uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119 na pierwszym pi\u0119trze na rzecz<br \/>\nlosowych \u0142\u00f3\u017cek na parterze, a byli klienci kt\u00f3rzy w przeci\u0105gu<br \/>\ntygodnia <\/span><span style=\"font-weight: normal\">z pozycji<br \/>\nuprzywilejowanej <\/span><span style=\"font-weight: normal\">spadali <\/span><span style=\"font-weight: normal\">na<br \/>\nsam d\u00f3\u0142 <\/span><span style=\"font-weight: normal\">drabiny <\/span><span style=\"font-weight: normal\">\u015bpi\u0105c<br \/>\nw krzakach<\/span><span style=\"font-weight: normal\">. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Zazwyczaj<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nna w\u0142asne \u017cyczenie. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Posiadanie<br \/>\ndost\u0119pu do kuchni umo\u017cliwia\u0142o przyrz\u0105dzenie sobie posi\u0142ku, oraz<br \/>\ngdy nikt nie patrzy\u0142 wyniesienie go innym. Minusem sta\u0142ego<br \/>\nzakwaterowania by\u0142 regularny tryb <\/span><span style=\"font-weight: normal\">dnia<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\ni nakaz sp\u0119dzania nocy w izbie uniemo\u017cliwiaj\u0105cy korzystanie z<br \/>\nurok\u00f3w \u017cycia nomada jak nocne pija\u0144stwo i wolna mi\u0142o\u015b\u0107 <\/span><span style=\"font-weight: normal\">pod<br \/>\ngo\u0142ym niebem.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-weight: normal\">D<\/span><span style=\"font-weight: normal\">rugi<br \/>\nbudynek jest zupe\u0142nie innego standardu. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">To<br \/>\nnowoczesny budynek w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 <\/span><span style=\"font-weight: normal\">sto\u0142\u00f3wka<\/span><span style=\"font-weight: normal\">,<br \/>\nmagazyn odzie\u017cy oraz <\/span><span style=\"font-weight: normal\">gabinety<br \/>\npracownik\u00f3w socjalnych. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Administracyjnie<br \/>\nto dwie r\u00f3\u017cne organizacje. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Ubrania<br \/>\nw magazynie pochodz\u0105 od dobroczy\u0144c\u00f3w. Przed przekazaniem ich<br \/>\nklientom zawsze s\u0105 prane i prasowane. Pojedyncza sztuka odzie\u017cy<br \/>\nkosztuje 50 cent\u00f3w.<\/span><span style=\"font-weight: normal\"> <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Wielu<br \/>\nz klient\u00f3w posiadaj\u0105cych zmys\u0142 estetyczny i ch\u0119\u0107 schludnego<br \/>\nwygl\u0105du jest w stanie skomponowa\u0107 odzie\u017c w kt\u00f3rej s\u0105 w stanie<br \/>\nskutecznie zamaskowa\u0107 sw\u00f3j stan spo\u0142eczny. Takie postawy s\u0105<br \/>\njednak rzadko\u015bci\u0105. Kolejnym wa\u017cnym pomieszczeniem jest kuchnia i<br \/>\nsto\u0142\u00f3wka. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Swoist\u0105 granic\u0119<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">pomi\u0119dzy budynkami<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nstanowi najprostsza \u0142awka zbita z dw\u00f3ch pie\u0144k\u00f3w i deski.<br \/>\nNaprzeciw \u0142awki s\u0105 dwa wiadra. Co dzie\u0144 rano s\u0105 <\/span><span style=\"font-weight: normal\">p<\/span><span style=\"font-weight: normal\">uste,<br \/>\na wieczorem zape\u0142nione niedopa\u0142kami. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">\u0141awka<br \/>\nnigdy nie jest pusta. <\/span><br \/>\n<br \/>\n<span style=\"font-weight: normal\">Wa\u017cnym<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nelementem funkcjonowania plac\u00f3wki jest <\/span><b>r<\/b><b>y<\/b><b>tm<br \/>\ndnia.<\/b> O godzinie 7 klienci wychodz\u0105 z o\u015brodka na \u015bniadanie. O<br \/>\n13 wydawana jest zupa, za kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy zap\u0142aci\u0107 25 cent\u00f3w. O 20<br \/>\nnale\u017cy zameldowa\u0107 si\u0119 w o\u015brodku na wydawanie po\u015bcieli i \u015brodk\u00f3w<br \/>\nczysto\u015bci. Wytyczone godziny s\u0105 nieprzekraczalne. Je\u015bli kto\u015b<br \/>\nsp\u00f3\u017ani si\u0119 to nie wejdzie do o\u015brodka. Drzwi otwierane s\u0105 tylko o<br \/>\nr\u00f3wnych godzinach. Istotnym czynnikiem reguluj\u0105cym \u017cycie spo\u0142eczne<br \/>\no\u015brodka s\u0105 prace spo\u0142eczne. Ka\u017cdy klient chc\u0105cy przebywa\u0107 w<br \/>\no\u015brodku opr\u00f3cz uiszczenia symbolicznej op\u0142aty musi wykonywa\u0107<br \/>\nprace. Liczba godzin w miesi\u0105cu jest sta\u0142a. W zale\u017cno\u015bci od<br \/>\nwieku, p\u0142ci czy do\u015bwiadczenia zawodowego prace s\u0105 r\u00f3\u017cne. Od<br \/>\nsprz\u0105tania pokoi og\u00f3lnych, po betonowanie chodnika czy stawianie<br \/>\nkurnika. Posiadanie przydatnych umiej\u0119tno\u015bci i dobre sprawowanie<br \/>\nmo\u017ce bardzo umili\u0107 \u017cycie w o\u015brodku. O wiele przyjemniej jest<br \/>\ntworzy\u0107 zagrod\u0119 dla kur na uboczu o\u015brodka ni\u017c miesza\u0107 beton w<br \/>\npe\u0142nym stopniu. Owe zasady mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c odzwierciedlenie w tym<br \/>\nco robi\u0142em w o\u015brodku. Do\u015bwiadczenie w pracach stolarskich<br \/>\nobligowa\u0142o mnie to napraw do kt\u00f3rych ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa<br \/>\nnie powierzano klientom jak wymiana zamk\u00f3w w drzwiach, lub<br \/>\ndo\u015bwiadczenie kulinarne w pracy na sto\u0142\u00f3wce. To w\u0142a\u015bnie prace<br \/>\nwykonywane wsp\u00f3lnie z klientami pozwoli\u0142y mi na przenikniecie w ich<br \/>\nstruktur\u0119. Stosunek klient\u00f3w do prac dzieli\u0142 si\u0119 na dwie<br \/>\nzasadnicze postawy: Tych kt\u00f3rzy pracowali dobrze, zazwyczaj<br \/>\npensjonariuszy pierwszego pi\u0119tra nie chc\u0105cych straci\u0107 przywilej\u00f3w<br \/>\noraz tych uchylaj\u0105cych si\u0119 od pracy.<br \/>\n<br \/>\n<b> Relacje <\/b><b>i podzia\u0142y na grupy. <\/b><span style=\"font-weight: normal\">Pierwszym<br \/>\nskojarzeniem kt\u00f3re <\/span><span style=\"font-weight: normal\">nasuwa<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nsi\u0119 samo po s\u0142owie S\u0142owacja s\u0105 <\/span><span style=\"font-weight: normal\">problemy<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nz mniejszo\u015bci\u0105 Romsk\u0105. <\/span>W\u015br\u00f3d klient\u00f3w nie ma podzia\u0142u<br \/>\nna cygan\u00f3w i niecygan\u00f3w.  Nie m\u00f3wi si\u0119 o problemach spo\u0142ecznych,<br \/>\nwielkiej polityce, wyborach samorz\u0105dowych. Tematy ograniczaj\u0105 si\u0119<br \/>\ndo tera\u017aniejszo\u015bci, o przesz\u0142o\u015bci, a przysz\u0142o\u015bci tym bardziej<br \/>\nnie m\u00f3wi si\u0119 wcale. \u0141atwo rozpozna\u0107 \u201esta\u0142ych klient\u00f3w\u201d od<br \/>\nnowych. Stratyfikacja spo\u0142eczna jak wcze\u015bniej wspomnia\u0142em jest<br \/>\nuwarunkowana poprzez lokalizacj\u0119 w o\u015brodku. Nowi klienci cz\u0119\u015bciej<br \/>\nsugeruj\u0105, czy nawet pr\u00f3buj\u0105 z\u0142ama\u0107 zasady. Starsi sta\u017cem maj\u0105<br \/>\nzbyt wiele do stracenia i na sugesti\u0119 wypicia \u201eczego\u015b<br \/>\nmocniejszego\u201d zazwyczaj odpowiadaj\u0105: \u201eMy\u015bmy ju\u017c swoje w \u017cyciu<br \/>\nwypili\u201d.<br \/>\n<br \/>\n<span style=\"font-weight: normal\">Kolejny wa\u017cnym elementem<br \/>\nfunkcjonowania plac\u00f3wki s\u0105 <\/span><b>Rekwizyty <\/b><b>hierarchii.<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: normal\">S\u0105<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nto przedmioty kt\u00f3re okre\u015bla\u0142y pozycj\u0119 osoby w spo\u0142eczno\u015bci. Do<br \/>\nos\u00f3b maj\u0105cych zegarek zwracano si\u0119 z szacunkiem. Jak nadmieni\u0142em<br \/>\nwcze\u015bniej o\u015brodek \u017cyje <\/span><span style=\"font-weight: normal\">w\u0142asnym<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">trybem i <\/span><span style=\"font-weight: normal\">warto<br \/>\nzna\u0107 godzin\u0119 by nie sp\u00f3\u017ani\u0107 si\u0119 na obiad<\/span><span style=\"font-weight: normal\">.<br \/>\nPonadto, kto\u015b kto ma zegarek jest w jaki\u015b spos\u00f3b osob\u0105<br \/>\nodpowiedzialn\u0105, <\/span><span style=\"font-weight: normal\">zaufan\u0105,<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nponiewa\u017c m\u00f3g\u0142by go sprzeda\u0107 i kupi\u0107 alkohol, a tego nie zrobi\u0142.<br \/>\n\u015awiadczy to o mocnym charakterze. Telefon, nawet najprostsza<br \/>\ns\u0142uchawka to ju\u017c luksus. Opr\u00f3cz tego co zegarek oznacza, \u017ce taka<br \/>\nosoba ma z kim si\u0119 kontaktowa\u0107, mo\u017ce jest to rodzina kt\u00f3ra<br \/>\nwspomo\u017ce groszem? A jak to zrobi to wiadomo w jaki spos\u00f3b<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">spo\u017cytkowa\u0107<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nte pieni\u0105dze. Telefon mo\u017ce te\u017c odtwarza\u0107 muzyk\u0119, wi\u0119c umili\u0107<br \/>\nczas. Piercing i tatua\u017ce <\/span><span style=\"font-weight: normal\">klient\u00f3w<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">bardziej przypomina\u0142y<br \/>\nrytualne modyfikacje znane z program\u00f3w podr\u00f3\u017cniczych ni\u017c<br \/>\nartystyczne wzory znane z warszawskich ulic. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Cz\u0119stokro\u0107<br \/>\nby\u0142em \u015bwiadkiem \u201eprzemieszczania si\u0119\u201d kolczyka z cz\u0119\u015bci<br \/>\ncia\u0142a, a nawet na inne osoby. <\/span><br \/>\n<br \/>\n<b>N<\/b><b>ormy spo\u0142eczne <\/b><span style=\"font-weight: normal\">to<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">kwestia<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nzas\u0142uguj\u0105ca <\/span><span style=\"font-weight: normal\">na poddanie<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">szczeg\u00f3lnej analizie.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">Wa\u017cnym elementem relacji<br \/>\njest <\/span><b>stosunek do w\u0142asno\u015bci. <\/b><span style=\"font-weight: normal\">Kradzie\u017c<br \/>\nto spos\u00f3b na pozyskanie czego\u015b podobnie jak przemoc. Poj\u0119cie<br \/>\nsolidarno\u015bci ogranicza si\u0119 do tego, \u017ce skoro ja Ciebie okrad\u0142em,<br \/>\nto Ty te\u017c mo\u017cesz okra\u015b\u0107 mnie, ale jak si\u0119 o tym dowiem to nie<br \/>\nb\u0119dziemy przyjaci\u00f3\u0142mi do czasu, a\u017c zn\u00f3w Ci\u0119 okradn\u0119. Nie<br \/>\nprzypominam sobie akcent\u00f3w przemocy, pobicia czy konflikt\u00f3w<br \/>\npomi\u0119dzy klientami. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Swoist\u0105<br \/>\ngranic\u0105 <\/span><span style=\"font-weight: normal\">kulturow\u0105<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: normal\">by\u0142o to, \u017ce Cyganie jedz\u0105<br \/>\npsy. Nie jest to stereotyp, a czysty fakt <\/span><span style=\"font-weight: normal\">potwierdzany<br \/>\nprzez samych rom\u00f3w<\/span><span style=\"font-weight: normal\">. Klienci<br \/>\nargumentuj\u0105 to tym, \u017ce lubi\u0105 mi\u0119so, <\/span><span style=\"font-weight: normal\">a<br \/>\npsina jest <\/span><span style=\"font-weight: normal\">\u0142atwo dost\u0119pna<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\ni darmowa. O wiele \u0142atwiej jest upolowa\u0107 psa ni\u017c dzika. W\u015br\u00f3d<br \/>\nklient\u00f3w, zw\u0142aszcza tych z wi\u0119kszym sta\u017cem zdarza\u0142y si\u0119 trwa\u0142e<br \/>\nzwi\u0105zki. Oczywi\u015bcie takie osoby mia\u0142y swoje pokoje, istnia\u0142o<br \/>\nciche przyzwolenie na tego typu praktyki. <\/span><br \/>\n<br \/>\nTrudno jednoznacznie stwierdzi\u0107 czy moja obserwacja mia\u0142a<br \/>\ncharakter obserwacji jawnej czy ukrytej. Z jednej strony<br \/>\nstudent-praktykant z Polski by\u0142 postaci\u0105 wyra\u017anie r\u00f3\u017cni\u0105c\u0105 si\u0119<br \/>\nod pracownik\u00f3w czy klient\u00f3w instytucji, z drugiej jednak \u017caden z<br \/>\nklient\u00f3w nie wiedzia\u0142, \u017ce jest obiektem obserwacji. Nale\u017cy<br \/>\npodkre\u015bli\u0107, \u017ce wraz ze mn\u0105 praktyki odbywa\u0142 tam kolega z<br \/>\nm\u0142odszego rocznika kt\u00f3ry wcze\u015bniej w ramach programu unijnego<br \/>\nsp\u0119dzi\u0142 tam kilka miesi\u0119cy. By\u0142 dobrze znany pracownikom i<br \/>\nklientom. Od samego pocz\u0105tku klienci byli wylewni i ch\u0119tnie<br \/>\ndzielili si\u0119 ze mn\u0105 swoimi opowie\u015bciami. Cz\u0119sto por\u00f3wnywa\u0142em<br \/>\nsiebie do Zimbarda i jego niezwykle popularnego wi\u0119ziennego<br \/>\neksperymentu. By\u0142em tam z w\u0142asnej woli, tak wi\u0119c nie chcia\u0142em<br \/>\n\u201eodb\u0119bni\u0107\u201d godzin i powr\u00f3ci\u0107 do Polski. Na wp\u0142yw moich<br \/>\nobserwacji mog\u0142o mie\u0107 rozgoryczenie kt\u00f3re czu\u0142em po przydzieleniu<br \/>\nmnie do kator\u017cniczej pracy. Liczy\u0142em na prac\u0119 w administracyjnej<br \/>\njednostce fundacji, a nie w o\u015brodku dla bezdomnych.<br \/>\nWtedy zrozumia\u0142em, \u017ce dobry pracownik socjalny powinien by\u0107<br \/>\nkim\u015b w rodzaju literackiego pozytywisty. Pracowa\u0107 u podstaw, z<br \/>\njednostkami na przeciw kolejom losu. Nie nadaj\u0119 si\u0119 do tej pracy,<br \/>\nchcia\u0142bym zrobi\u0107 dobre badania spo\u0142eczne, wypracowa\u0107 efektywne<br \/>\nmetody, przeprowadzi\u0107 symulacj\u0119 i jak no\u017cem odci\u0105\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107<br \/>\npatologi\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie da si\u0119. Pracownik socjalny to<br \/>\ncz\u0142owiek kt\u00f3ry cieszy si\u0119 z ka\u017cdego dnia trze\u017awo\u015bci swojego<br \/>\nklienta, z tego \u017ce od tygodnia nie pobi\u0142 swojej \u017cony czy nie pije<br \/>\nju\u017c denaturatu. Ja taki nie jestem. Ludzie kt\u00f3rym tam spotka\u0142em<br \/>\nbyli przer\u00f3\u017cni, jednak co warte podkre\u015blenia to za ka\u017cdym z nich<br \/>\nkry\u0142a si\u0119 historia \u017cycia kt\u00f3ra mog\u0142aby pos\u0142u\u017cy\u0107 jako<br \/>\nscenariusz do dobrego filmu.<br \/>\nBy uwypukli\u0107 procesy spo\u0142eczne maj\u0105ce miejsce w o\u015brodku<br \/>\nstworzy\u0142em kr\u00f3tk\u0105 charakterystyk\u0119 wybranych klient\u00f3w o\u015brodka.<br \/>\nZastrze\u017cenia prawne oraz ludzka moralno\u015b\u0107 nie pozwalaj\u0105 mi na<br \/>\ndok\u0142adne przyk\u0142ady, jednak opisz\u0119 kilka przypadk\u00f3w w og\u00f3lnikowy<br \/>\nspos\u00f3b zmieniaj\u0105c personalia i pewne fakty by niemo\u017cliwym sta\u0142o<br \/>\nsi\u0119 po\u0142\u0105czenie tych os\u00f3b z opisami z tego wpisu.<br \/>\n&#8211; Nazwijmy go <b>Bia\u0142y<\/b>. Ubiera\u0142 si\u0119 na jasne kolory. Zawsze<br \/>\ndobrze wygl\u0105da\u0142. By\u0142em \u015bwi\u0119cie przekonany, \u017ce jest wysoko<br \/>\npostawionym pracownikiem, albo urz\u0119dnikiem przebywaj\u0105cym z<br \/>\nwizytacj\u0105. Lekkie siatkowe obuwie, kremowe spodnie i koszula<br \/>\nwsadzona w spodnie. W\u0142osy zaczesane na bok. Twarz ogolona. Na r\u0119ce<br \/>\nzegarek. Nie rozmawia\u0142 z pozosta\u0142ymi. Przebywa\u0142 w ma\u0142ym,<br \/>\nelitarnym gronie. Zawsze towarzyszy\u0142a mu kobieta. Mijaj\u0105c go na<br \/>\nulicy nigdy nie pomy\u015bla\u0142bym, \u017ce ubi\u00f3r stanowi ca\u0142y jego maj\u0105tek.<br \/>\nTen cz\u0142owiek by\u0142 na tyle uroczy i  przekonywaj\u0105cy, \u017ce nie dziwi\u0119<br \/>\nsi\u0119 powodzenia jakim cieszy\u0142 si\u0119 u m\u0142odszych kobiet. Mia\u0142<br \/>\npowy\u017cej sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat. By\u0142 niesamowicie grzeczny i<br \/>\nkulturalny, jak sam podkre\u015bla\u0142 chorowa\u0142 na alkoholizm. Zna\u0142 kilka<br \/>\nj\u0119zyk\u00f3w i z przej\u0119ciem opowiada\u0142 o swoich podr\u00f3\u017cach nigdy nie<br \/>\nnarzekaj\u0105c na los. Gdybym nie spotka\u0142 go \u015bpi\u0105cego w krzakach<br \/>\nnigdy nie uwierzy\u0142bym w jego chorob\u0119. Od personelu dowiedzia\u0142em<br \/>\nsi\u0119, \u017ce jego powierzchowno\u015b\u0107 skrywa cynicznego cz\u0142owieka bez<br \/>\nskrupu\u0142\u00f3w. Kobieta kt\u00f3ra mu towarzyszy\u0142a przyby\u0142a tu z dwojgiem<br \/>\ndzieci, ale zosta\u0142a przez niego zmanipulowana i zostawi\u0142a je dla<br \/>\nniego.<br \/>\n<b>&#8211; Cygan <\/b><span style=\"font-weight: normal\">przyjecha\u0142 z<br \/>\nAnglii sk\u0105d zosta\u0142 deportowany za kradzie\u017c. Sko\u0144czy\u0142 dwie, albo<br \/>\ntrzy klasy podstaw\u00f3wki. Jest moim <\/span><span style=\"font-weight: normal\">r\u00f3wie\u015bnikiem<\/span><span style=\"font-weight: normal\">,<br \/>\nwyra\u017anie szukaj\u0105cym sobie miejsca. Kieruje nim ch\u0119\u0107 zdobycia<br \/>\npozycji w grupie. Za nieodpowiednie odzywki do <\/span><span style=\"font-weight: normal\">pracownik\u00f3w<br \/>\nstraci\u0142 miejsce w pokoju na pierwszym pi\u0119trze. Sprawia\u0142 wiele<br \/>\nproblem\u00f3w, cho\u0107 by\u0142 nieszkodliwy. <\/span><span style=\"font-weight: normal\">Zachowaniem<br \/>\nprzypomina\u0142 siedmiolatka kt\u00f3ry sprawdza na ile jego przewinienia s\u0105<br \/>\nakceptowane i jak\u0105 reakcj\u0119 wywo\u0142aj\u0105. <\/span><br \/>\n<br \/>\n<b>&#8211; Nietoperz <\/b><span style=\"font-weight: normal\">to wielki<br \/>\nfacet o atletycznej budowie cia\u0142a. Zawsze za zup\u0119 p\u0142aci\u0142 talonami<br \/>\nbo pieni\u0105dze si\u0119 go nie trzyma\u0142y, <\/span><span style=\"font-weight: normal\">co<br \/>\nznaczy, \u017ce ka\u017cd\u0105 sum\u0119 przeznacza\u0142 na alkohol.<\/span><span style=\"font-weight: normal\"><br \/>\nJego pseudonim wzi\u0105\u0142 si\u0119 st\u0105d, \u017ce nigdy nie nocowa\u0142 na miejscu,<br \/>\na ca\u0142e noce spacerowa\u0142 po mie\u015bcie. <\/span><br \/>\n<br \/>\n&#8211; <b>Cygan pracu\u015b<\/b>. O\u015brodek by\u0142 jego domem. Nie miejscem w<br \/>\nkt\u00f3rym si\u0119 znalaz\u0142, czasowo przebywa\u0142. By\u0142 jego domem. Pozostali<br \/>\n klienci zast\u0119powali mu rodzin\u0119. Nigdy nie robi\u0142 problem\u00f3w, nie<br \/>\nbuntowa\u0142 si\u0119. By\u0142 moim r\u00f3wie\u015bnikiem, a mierzy\u0142 jakie\u015b metr<br \/>\nsze\u015b\u0107dziesi\u0105t na oko wa\u017cy\u0142 40 kg. Mia\u0142 d\u0142ugie w\u0142osy i telefon<br \/>\nz kt\u00f3rego nigdzie nie dzwoni\u0142, w zasadzie nie mia\u0142 do kogo. Gdy<br \/>\npyta\u0142em go co s\u0142ycha\u0107, u\u015bmiecha\u0142 si\u0119 zadowolony, \u017ce kogo\u015b to<br \/>\ninteresuje po czym odpowiada\u0142, \u017ce \u015bpieszy si\u0119 do pracy. Pewnego<br \/>\nrazu by\u0142 bardzo poruszony, powiedzia\u0142, \u017ce jedzie do pracy do<br \/>\nstolicy. By\u0142em przej\u0119ty. Od innych pracownik\u00f3w socjalnych<br \/>\ndowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce od czasu do czasu opacznie zrozumie jak\u0105\u015b<br \/>\nulotk\u0119 czy przekaz i jedzie gdzie\u015b po czym wraca. Wszyscy<br \/>\ntraktowali go z g\u00f3ry. Ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107 czy by\u0142 zdrowy<br \/>\npsychicznie.<br \/>\n&#8211; <b>M\u0142ody pi\u0119kny.<\/b> Mia\u0142 dwadzie\u015bcia kilka lat. Ubiera\u0142<br \/>\nsi\u0119 jak czarnosk\u00f3rzy wykonawcy muzyki hip-hop z teledysk\u00f3w. Nosi\u0142<br \/>\nworkowate spodnie za kolana, koszykarsk\u0105 koszulka bez rami\u0105czek<br \/>\noraz czapk\u0119 z wielkim daszkiem za\u0142o\u017con\u0105 ty\u0142 na prz\u00f3d. By\u0142<br \/>\nprzystojny, m\u0142ody i sympatyczny. Dosta\u0142 prac\u0119 w pizzerii, ale<br \/>\nzrezygnowa\u0142 bo nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 tego, \u017ce jego przyjaciele nie<br \/>\nmaj\u0105 obowi\u0105zk\u00f3w, a on tak. Usystematyzowany styl \u017cycia go<br \/>\nprze\u015bladowa\u0142. Spa\u0142 poza o\u015brodkiem na kocu wraz ze swoj\u0105<br \/>\ndziewczyn\u0105.<br \/>\n<br \/>\n&#8211; <b>Buntownik.<\/b> Wygl\u0105da\u0142 jak typowy przedstawiciel<br \/>\nsubkultury punkowej. Mia\u0142 powy\u017cej trzydziestu lat, mimo to nie<br \/>\nwygl\u0105da\u0142 na swoje lata. Smutek po stracie dziecka, alkohol i<br \/>\nnarkotyki poczyni\u0142y spustoszenie na jego umy\u015ble. Pewnego razu<br \/>\nprzyszed\u0142 z kilkoma agrafkami wbitymi w twarz. Taki piercing kt\u00f3ry<br \/>\ndope\u0142nia\u0142 jego wizerunku. Mia\u0142 przyjaci\u00f3\u0142 tylko wtedy gdy mia\u0142<br \/>\npieni\u0105dze, a te miewa\u0142 raz w miesi\u0105cu. Przez pozosta\u0142y czas wi\u0142<br \/>\nsi\u0119 samotnie odwiedzaj\u0105c o\u015brodek raz na kilka dni.  Jego stan nie<br \/>\nzawsze pozwala\u0142 na kontakt.<br \/>\n<br \/>\n&#8211; <b>Matka<\/b>. Mia\u0142a kilkoro dzieci. Ile? Nie wie. Teraz jest w<br \/>\nsta\u0142ym zwi\u0105zku z innym klientem. Maj\u0105 w\u0142asny pok\u00f3j. Kto\u015b<br \/>\nprzekona\u0142 j\u0105 by po ostatnim porodzie podwi\u0105za\u0107 jajowody.  Gdy j\u0105<br \/>\nspyta\u0107 co u dzieci &#8211; nie wie. Gdy spyta\u0107 czemu ich nie odwiedza,<br \/>\nm\u00f3wi, \u017ce nie mo\u017ce cho\u0107 to nieprawda. Ma do tego prawo, ale boi<br \/>\nsi\u0119 konfrontacji. Jak p\u00f3j\u015b\u0107 do dziecka kt\u00f3remu zniszczy\u0142o si\u0119<br \/>\ndzieci\u0144stwo po kilkunastu miesi\u0105cach, mo\u017ce latach nieobecno\u015bci i<br \/>\nspyta\u0107 co nowego? W rozmowie z ni\u0105 nie wolno docieka\u0107 zbyt mocno<br \/>\nbo p\u0142acze. Pomimo trze\u017awo\u015bci \u017cyje chwil\u0105, nie m\u00f3wi o tym co<br \/>\nby\u0142o, albo co b\u0119dzie. Dla niej i wielu innych ludzi liczy si\u0119<br \/>\ntylko to co jest teraz.<br \/>\n<b>&#8211; <\/b><b>Ekipa remontowa. <\/b>To kilkoro pracownik\u00f3w kt\u00f3rzy<br \/>\nna skutek alkoholizmu stali si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 XXX. Mieli w\u0142asne<br \/>\npokoje  na pierwszym pi\u0119trze. Wielu z nich mieszka\u0142o tam z<br \/>\nkobietami kt\u00f3re poznali w o\u015brodku. Byli bardzo weseli i pogodni.<br \/>\nMilkli i denerwowali si\u0119 jedynie gdy kto\u015b wspomnia\u0142 o alkoholu.<br \/>\nM\u00f3wili wtedy: \u201eMy\u015bmy ju\u017c swoje wypili.\u201d<br \/>\nKlienci XXX to specyficzna grupa spo\u0142eczna. Na sw\u00f3j spos\u00f3b<br \/>\nelitarna. Powy\u017cszymi charakterystykami stara\u0142em si\u0119 pokaza\u0107, \u017ce<br \/>\npomimo tego kim Ci ludzie teraz s\u0105 nie zawsze tacy byli. Nie wiem<br \/>\nczy socjologia potrafi wskaza\u0107 mechanizm w jaki spos\u00f3b<br \/>\nreprezentanci r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych na skutek r\u00f3\u017cnych<br \/>\nczynnik\u00f3w stali si\u0119 klientami xxx. Smutne do\u015bwiadczenie<br \/>\npokazuje, \u017ce pomimo stara\u0144 niewielu jest w stanie polepszy\u0107 sw\u00f3j<br \/>\nbyt i wr\u00f3ci\u0107 do normalnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Tak wi\u0119c, czy XXX<br \/>\ntworzy odr\u0119bn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107? Drugie, hermetyczne, alternatywne<br \/>\nspo\u0142ecze\u0144stwo dla ludzi z \u201eprzesz\u0142o\u015bci\u0105\u201d? Nie umiem tego<br \/>\njednoznacznie stwierdzi\u0107. Po lekturze artyku\u0142u \u201esocjolog w<br \/>\nwi\u0119zieniu\u201d stara\u0142em si\u0119 okre\u015bli\u0107 na ile te miejsca s\u0105 ze sob\u0105<br \/>\npodobne. Podstawow\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest to, \u017ce z wi\u0119zienia w<br \/>\nwi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w si\u0119 wychodzi. Z miejsc takich jak XXX<br \/>\nrzadko.<br \/>\n<br \/>\nMoim g\u0142\u00f3wnym grzechem, z kt\u00f3rego ci\u0119\u017caru nie zdaj\u0119 sobie<br \/>\nsprawy, a kt\u00f3ry mam nadziej\u0119 zostanie  mi odpuszczony jest fakt, \u017ce<br \/>\nrelatywnie d\u0142ugo zwleka\u0142em z spisaniem moich obserwacji w tej<br \/>\nformie. Jednak\u017ce, z uwagi na unikatowo\u015b\u0107 tego miejsca i<br \/>\nokoliczno\u015bci w kt\u00f3rych si\u0119 znalaz\u0142em czuj\u0119 si\u0119 w obowi\u0105zku do<br \/>\nprzekazania tej wiedzy szerszemu gronu. Licz\u0119 na uczciw\u0105 krytyk\u0119. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poni\u017cszy wpis jest jednym z tekst\u00f3w kt\u00f3ry zdarza si\u0119 pope\u0142ni\u0107 w ramach zaj\u0119\u0107 uczelnianych. &#8220;XXX&#8221; nie jest nazw\u0105, a cenzur\u0105 kt\u00f3r\u0105 postanowi\u0142em na\u0142o\u017cy\u0107 na tekst ze wzgl\u0119du na ludzk\u0105 przyzwoito\u015b\u0107. Przedmiotem tekstu jest zawodowa strona mojego trzeciego wyjazdu na Erasmusa, tym razem na S\u0142owacj\u0119. Obserwacja socjologiczna spo\u0142eczno\u015bci klient\u00f3w XXX XXX m\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnikowo to s\u0142owacki odpowiednik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1095,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[86,22,70],"tags":[],"class_list":["post-1094","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-erasmus","category-samo-zycie","category-thats-life"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1094","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1094"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1096,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1094\/revisions\/1096"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}