{"id":1080,"date":"2016-10-23T15:08:00","date_gmt":"2016-10-23T15:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2016\/10\/23\/c-wright-mills-wyobraznia-socjologiczna-obietnica\/"},"modified":"2026-02-25T19:20:21","modified_gmt":"2026-02-25T19:20:21","slug":"c-wright-mills-wyobraznia-socjologiczna-obietnica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2016\/10\/23\/c-wright-mills-wyobraznia-socjologiczna-obietnica\/","title":{"rendered":"C. Wright Mills &#8220;Wyobra\u017ania socjologiczna&#8221; Obietnica"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">p { <span role=\"menuitem\" id=\":df.1\" style=\"background: yellow none repeat scroll 0% 0%\" class=\"goog-spellcheck-word\">margin<\/span>-bottom: 0.25cm; line-<span role=\"menuitem\" id=\":df.2\" style=\"background: yellow none repeat scroll 0% 0%\" class=\"goog-spellcheck-word\">height<\/span>: 120%; }<\/style>\n<p>\nPrzeczyta\u0142em ten tekst uwa\u017cnie, w miar\u0119 w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci intelektualnych \u015bledz\u0105c i analizuj\u0105c s\u0142owo za s\u0142owem, ale i tak wiele nie zrozumia\u0142em. Zada\u0142em sobie wi\u0119c nast\u0119puj\u0105ce pytanie: \u201eO czym napisz\u0119 ten referat?\u201d. Drugim pytaniem, kt\u00f3re sobie zada\u0142em by\u0142o: \u201eCo jest powodem mojego niezrozumienia?\u201d Mo\u017ce to niedob\u00f3r witaminy B12, a mo\u017ce rozpraszaj\u0105cy gwar warszawskich ulic? Nie\u015bwiadomie zignorowa\u0142em kluczowy aspekt, a mianowicie: Kontekst. Tekst zosta\u0142 prze\u0142o\u017cony ponad trzydzie\u015bci lat temu i nie wszystkie u\u017cyte por\u00f3wnania by\u0142y dla mnie oczywiste. Bogatszy w t\u0105 wiedz\u0119, a tak\u017ce do\u015bwiadczenia mog\u0142em przeczyta\u0107 ten tekst raz jeszcze i przet\u0142umaczy\u0107 to na \u201enasze\u201d. Mam nadziej\u0119, \u017ce prawid\u0142owo zrozumia\u0142em porz\u0105dek logiczny tekstu i uda mi si\u0119 w kr\u00f3tkich zdaniach wy\u0142o\u017cy\u0107 to co w nim najwa\u017cniejsze. <\/p>\n<p><b>Wniosek pierwszy:<\/b> Istnieje podzia\u0142 na problemy i troski. <br \/>\n<b>Troski<\/b> s\u0105 to prze\u017cycia jednostki i dotycz\u0105 sfery na kt\u00f3r\u0105 ona bezpo\u015brednio oddzia\u0142uje. <b>Problemy<\/b> natomiast przekraczaj\u0105 zasi\u0119g jednostki, ale te\u017c jej dotycz\u0105 z czego nie zawsze zdaje sobie spraw\u0119. Problemy spo\u0142eczne sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z trosk nas wszystkich. Jest to wi\u0119c sprawa wagi publicznej, poniewa\u017c jej zasi\u0119g wywiera wp\u0142yw na ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0105d\u017a jego sk\u0142adowe. Cz\u0119sto u \u017ar\u00f3d\u0142a s\u0105 warto\u015bci. Przy czym same warto\u015bci s\u0105 to zazwyczaj poj\u0119cia s\u0142abo zdefiniowane co samo w sobie tylko rozszerza zasi\u0119g kryzysu. <\/p>\n<p>Id\u0105c tym tropem, moj\u0105 trosk\u0105 jest zawi\u0142o\u015b\u0107 i niejasno\u015b\u0107 procedur na tej uczelni. Si\u0119gaj\u0105c po dosadne, aczkolwiek prymitywne okre\u015blenie moich stara\u0144 pogodzenia wszystkich spraw i dopi\u0119cia formalno\u015bci m\u00f3g\u0142bym powiedzie\u0107: <i>\u201eNie ogarniam\u201d<\/i>. Pocieszenie sprawia mi fakt, \u017ce nie jestem sam. Ka\u017cdy z naszych trosk, kwitk\u00f3w, podpis\u00f3w, zapis\u00f3w, podpi\u0119\u0107, wniosk\u00f3w, termin\u00f3w tworzy trosk\u0119. Mo\u017cemy w\u015bcieka\u0107 si\u0119 i prze\u017cywa\u0107 te troski indywidualnie. Jednak je\u015bli spojrze\u0107 na nie z dalszej perspektywy to jest ju\u017c problem spo\u0142eczny. Kapitalizm jako stosunek w\u0142asno\u015bci dominuje w znanym nam \u015bwiecie od dwustu lat, u nas od dwudziestu pi\u0119ciu i \u201e<i>my<\/i>\u201d jako obywatele rzeczpospolitej mamy pewne zaleg\u0142o\u015bci. Jednak\u017ce \u201e<i>my<\/i>\u201d jako pokolenie Y ju\u017c nie i chcieliby\u015bmy by nasze ma\u0142e studenckie sprawy by\u0142y za\u0142atwiane w inny spos\u00f3b. A wi\u0119c, moja troska, wasza troska, troski wszystkich student\u00f3w tej uczelni, a tak\u017ce student\u00f3w innych uczelni w kt\u00f3rych ten problem wyst\u0119puje tworzy <b>problem spo\u0142eczny<\/b>. Ten problem jak nadmieni\u0142em ma pod\u0142o\u017ce polityczne, systemowe, historyczne i ociera si\u0119 o szereg innych dziedzin \u017cycia spo\u0142ecznego. Historia nas wyprzedza, tworzy problemy kt\u00f3rymi to my mamy sprosta\u0107. Sk\u0105d to wiem? Prawdopodobnie w\u0142a\u015bnie wykszta\u0142ci\u0142 mi si\u0119 organ zwany: <i>\u201ewyobra\u017ani\u0105 socjologiczn\u0105\u201d <\/i><\/p>\n<p><b>Wniosek drugi<\/b>: Socjologowie wyhodowali sobie organ zwany \u201ewyobra\u017ani\u0105 socjologiczn\u0105\u201d. Mills nazywa go cech\u0105 umys\u0142u, jednak w mojej opinii spe\u0142nia wszystkie kryteria, by uzna\u0107 to za organ. Czy ten organ nieu\u017cywany zanika i czy wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 na wskutek doboru naturalnego \u2013 tego nie wiem. Faktem jest jednak, \u017ce organ ten jest przydatny badaczowi r\u00f3wnie jak inne. Pozwala pozna\u0107 \u015bwiat, panuj\u0105ce w nim regu\u0142y w inny spos\u00f3b ni\u017c przeci\u0119tna jednostka skupiona na troskach dnia codziennego. Oczy rejestruj\u0105 obraz, s\u0142uch d\u017awi\u0119ki, nos zapach, a wyobra\u017ania socjologiczna z szeregu uwarunkowa\u0144 tworzy logicznie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 opisuj\u0105c j\u0105. <\/p>\n<p>\nNie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce przeci\u0119tni ludzie patrz\u0105 na swoje \u017cycie przez pryzmat ich samych. Swoje do\u015bwiadczenia, wzloty i upadki traktuj\u0105 jako wyj\u0105tkowe czy nieprzeci\u0119tne. Z logicznego punktu widzenia tak jest, bo dw\u00f3ch takich samych wydarze\u0144 fizycznie by\u0107 nie mo\u017ce, jednak uproszczaj\u0105c pewne fakty jeste\u015bmy przeci\u0119tni. Zwyk\u0142y cz\u0142owiek swoje problemy zamyka w kilku sferach \u017cycia jak praca, rodzina czy znajomi. W makro uj\u0119ciu problemy nazwijmy to wielkiego \u015bwiata, nie s\u0105 jego a jakiego\u015b mglistego \u015brodowiska do kt\u00f3rego niestety nale\u017cy, o czym cz\u0119sto zapomina. Tak wi\u0119c, przeci\u0119tny zjadacz chleba problemy o szerszym zasi\u0119gu zna z wiadomo\u015bci, lecz nie zdaje sobie sprawy jak na niego oddzia\u0142uj\u0105. To w\u0142a\u015bnie analiza skomplikowanej sie\u0107 powi\u0105za\u0144, uwarunkowa\u0107 spo\u0142eczno-historycznych kt\u00f3ra z mojej troski stworzy problem spo\u0142eczny jest prac\u0105 socjologa kt\u00f3ra wymaga u\u017cycia <b>\u201ewyobra\u017ani socjologicznej\u201d<\/b>. Problemy wielkiego \u015bwiata w du\u017cej mierze odpowiadaj\u0105 za nasze troski, a nasze troski za problemy wielkiego \u015bwiata. Ta relacja, symbioza tych poj\u0119\u0107 jest widoczna w ka\u017cdej dziedzinie nauk spo\u0142ecznych. Badania spo\u0142eczne chc\u0105ce uchodzi\u0107 za pe\u0142ne opr\u00f3cz analizy stanu faktycznego musz\u0105 odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do szeregu uwarunkowa\u0144 zahaczaj\u0105cego o inne nauki spo\u0142eczne jak np.: kontekst historyczny. Zdaniem autora wyobra\u017ania socjologiczna pozwala na przechodzenie z jednej perspektywy w drug\u0105. P\u0142ynne przechodzenie z nauk, dostrzeganie szeregu relacji pomi\u0119dzy nimi, a przede wszystkim pragnienie poznania powinno by\u0107 wyk\u0142adni\u0105 ka\u017cdych bada\u0144.<\/p>\n<p>\nKolejn\u0105 cech\u0105 <b>\u201ewyobra\u017ani socjologicznej\u201d<\/b> kt\u00f3r\u0105 chce poruszy\u0107 jest <b>samo\u015bwiadomo\u015b\u0107<\/b>, czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 spojrzenia na siebie, swoje dzia\u0142ania z dystansem, ale r\u00f3wnie\u017c refleksj\u0105. Wiedza o tym, \u017ce jestem cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa i relacji jakie wyst\u0119puj\u0105 pomi\u0119dzy mn\u0105 a innymi jednostkami, a tak\u017ce ca\u0142o\u015bci\u0105 tworzy pewien pryzmat przez kt\u00f3ry widz\u0119 \u015bwiat. Nasuwaj\u0105 si\u0119 pytania: Czy s\u0142uszno\u015b\u0107 moich os\u0105d\u00f3w jest uniwersalna i ponadczasowa? Czy badaj\u0105c ten problem wzi\u0105\u0142em pod uwag\u0119 wszystkie sk\u0142adowe? Wreszcie, czy wiedza kt\u00f3r\u0105 posiad\u0142em nie sugeruje mi wniosk\u00f3w. <\/p>\n<p>\nZnaj\u0105c te poj\u0119cia tworzy si\u0119 pytanie. Czy da si\u0119 \u017cy\u0107 tak, by moje troski nie by\u0142y problemami, a problemy nie tworzy\u0142y trosk?<a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/search\/label\/Ernest%20Hemingway\" target=\"_blank\"> Ernest Hemingway<\/a> w swojej najs\u0142ynniejszej ksi\u0105\u017cce \u201e<a href=\"http:\/\/szaryczytelnik.blogspot.com\/2013\/01\/komu-bije-dzwon.html\" target=\"_blank\"><i>Komu bije dzwon?<\/i>\u201d<\/a> stworzy\u0142 posta\u0107 Cygana kt\u00f3ry spytany przez nieznajomego o to czym zajmuje si\u0119 na wojnie odpowiedzia\u0142: <i>\u201eJestem Cyganem<\/i>\u201d. Na pytanie co b\u0119dzie robi\u0142, gdy ta wojna ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy odpowiedzia\u0142 to samo: \u201e<i>B\u0119d\u0119 Cyganem<\/i>\u201d. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce dzisiejszy \u015bwiat uniemo\u017cliwia istnienie takich postaw i jeste\u015bmy niejako skazani na oddzia\u0142ywanie na ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo w znacznym stopniu, bez znaczenia naszego stosunku do \u015bwiata.<\/p>\n<p>\nReasumuj\u0105c. Tekst kt\u00f3ry sk\u0142oni\u0142 mnie do tych refleksji przedstawia mi \u015bwiat jako pewien mechanizm, dzia\u0142aj\u0105cy podobnie jak zegar. Jego praca jest jednostajna, liniowa i precyzyjna. G\u0142\u00f3wnym celem badacza jest nie tylko poznanie pojedynczej z\u0119batki na kt\u00f3rej si\u0119 znajduje, ale ca\u0142ego mechanizmu dzia\u0142ania tego\u017c zegarka. Tak wi\u0119c, ka\u017cdy nasz problem jest rys\u0105 kt\u00f3ra mo\u017ce zak\u0142\u00f3ci\u0107 prac\u0119 urz\u0105dzenia. Wystarczy jeden ukruszony z\u0105b, a ca\u0142o\u015b\u0107 stanie. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce wyobra\u017ania socjologiczna to umiej\u0119tno\u015b\u0107 postrzegania tego czym jest ten zegarek, jak dzia\u0142a, po co s\u0105 te wszystkie z\u0119batki i co si\u0119 stanie jak kt\u00f3ra\u015b si\u0119 zepsuje.<\/p>\n<table align=\"center\" cellpadding=\"0\" cellspacing=\"0\" class=\"tr-caption-container\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/lc.gcumedia.com\/soc102\/our-social-world-an-introduction-to-sociology\/v1.1\/chapter-images\/ch1img5.jpg\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" border=\"0\" height=\"400\" src=\"https:\/\/lc.gcumedia.com\/soc102\/our-social-world-an-introduction-to-sociology\/v1.1\/chapter-images\/ch1img5.jpg\" width=\"400\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"tr-caption\" style=\"text-align: center\">http:\/\/lc.gcumedia.com\/soc102\/our-social-world-an-introduction-to-sociology\/v1.1\/#\/chapter\/1 <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przeczyta\u0142em ten tekst uwa\u017cnie, w miar\u0119 w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci intelektualnych \u015bledz\u0105c i analizuj\u0105c s\u0142owo za s\u0142owem, ale i tak wiele nie zrozumia\u0142em. Zada\u0142em sobie wi\u0119c nast\u0119puj\u0105ce pytanie: \u201eO czym napisz\u0119 ten referat?\u201d. Drugim pytaniem, kt\u00f3re sobie zada\u0142em by\u0142o: \u201eCo jest powodem mojego niezrozumienia?\u201d Mo\u017ce to niedob\u00f3r witaminy B12, a mo\u017ce rozpraszaj\u0105cy gwar warszawskich ulic? Nie\u015bwiadomie zignorowa\u0142em [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[92,72,22],"tags":[],"class_list":["post-1080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c-wright-mills","category-ksiazki","category-samo-zycie"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1081,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/1081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}