{"id":1020,"date":"2013-07-25T21:08:00","date_gmt":"2013-07-25T21:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2013\/07\/25\/wolodyjowski-i-muzulmanie-pan-wolodyjowski-henryk-sienkiewicz\/"},"modified":"2026-10-10T16:40:09","modified_gmt":"2026-10-10T16:40:09","slug":"wolodyjowski-i-muzulmanie-pan-wolodyjowski-henryk-sienkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/2013\/07\/25\/wolodyjowski-i-muzulmanie-pan-wolodyjowski-henryk-sienkiewicz\/","title":{"rendered":"Ma\u0142y Rycerz i konflikt warto\u015bci | Pan Wo\u0142odyjowski &#8211; Henryk Sienkiewicz"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co sprytniejsi zapewne zd\u0105\u017cyli zorientowa\u0107 si\u0119 z tytu\u0142u, o jakiej ksi\u0105\u017cce b\u0119dzie ten tekst.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzie\u0142em, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142em wczoraj czyta\u0107, by\u0142 \u201ePan Wo\u0142odyjowski\u201d Henryka Sienkiewicza. Pomys\u0142 na lektur\u0119 tej powie\u015bci wzi\u0105\u0142 si\u0119 z pie\u015bni Jacka Kaczmarskiego o tym samym tytule.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Powie\u015b\u0107 a ekranizacja<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201ePan Wo\u0142odyjowski\u201d jest trzeci\u0105 i ostatni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Trylogii Litwosa. Poprzednie to \u201eOgniem i mieczem\u201d oraz \u201ePotop\u201d, b\u0119d\u0105ce straszliwymi ciemi\u0119\u017cycielami permisywistycznego pokolenia Fejsbuczka. Z pomoc\u0105 przychodz\u0105 im w\u00f3wczas ekranizacje z czas\u00f3w znienawidzonego ustroju, o kt\u00f3rym poj\u0119cie czerpi\u0105 z Kwejka, a tak\u017ce mierne bryki, opracowania i streszczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mam mieszane uczucia co do adaptacji filmowych. Nakr\u0119cono je \u2013 jak na polskie warunki \u2013 bardzo dobrze: zadbano o odpowiedni\u0105 charakteryzacj\u0119, s\u0142awnych aktor\u00f3w i sprawne przystosowanie akcji do wymog\u00f3w kina. Mimo to adaptacja nie dor\u00f3wnuje orygina\u0142owi. Ogl\u0105daj\u0105c te produkcje, czu\u0142em si\u0119 znu\u017cony; z samego \u201ePana Wo\u0142odyjowskiego\u201d znam zreszt\u0105 tylko kilka scen. Dobrego przyk\u0142adu dostarcza tutaj epizod nabijania na pal Azji Tuhajbejowicza, w kt\u00f3rego rol\u0119 wcieli\u0142 si\u0119 Daniel Olbrychski. Kreacja aktorska by\u0142a znakomita, lecz charakteryzacja okaza\u0142a si\u0119 kompletn\u0105 klap\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W poprzedniej cz\u0119\u015bci ten sam artysta gra\u0142 Kmicica, a teraz jedynie przefarbowano mu w\u0142osy oraz zarost na czarno, co mia\u0142o uczyni\u0107 z polskiego szlachcica Tatara. Gdzie podzia\u0142 si\u0119 jednak wspomniany w powie\u015bci ose\u0142edec (tatarska czupryna) czy d\u0142ugi w\u0105s czesany za ucho? Czy\u017cby zabrak\u0142o funduszy?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wiemy ze \u017ar\u00f3de\u0142 zastanych (w tym z opisywanego wcze\u015bniej serialu \u201eDom\u201d), sam Olbrychski cieszy\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnymi wzgl\u0119dami u p\u0142ci pi\u0119knej \u2013 by\u0142 niczym polski Brad Pitt lat 80.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bohaterowie i wymowa dzie\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wracaj\u0105c do ksi\u0105\u017cki: fabu\u0142a jest prosta, co nie znaczy, \u017ce liniowa i przewidywalna. G\u0142\u00f3wne w\u0105tki stanowi\u0105 najazd turecki oraz trudy \u017cycia pana Micha\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Postacie s\u0105 barwne, a Litwos wyra\u017anie zaznaczy\u0142, kt\u00f3re z nich s\u0105 dobre, a kt\u00f3re z\u0142e. Czytelnik nie musia\u0142 podejmowa\u0107 w tej kwestii trudnych wybor\u00f3w ani g\u0142\u0119bszych refleksji \u2013 cechy przypisano bohaterom tak, aby od razu by\u0142o wiadomo, po czyjej stronie sta\u0107. Zabieg ten w mojej opinii wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z pokrzepiaj\u0105cym charakterem ca\u0142ej Trylogii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o: typowa powie\u015b\u0107 przygodowa osadzona w realiach Rzeczypospolitej Szlacheckiej. Nic bardziej mylnego \u2013 pod t\u0105 powierzchowno\u015bci\u0105 kryje si\u0119 znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pan Wo\u0142odyjowski ca\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142 na wojnie, b\u0119d\u0105c pierwsz\u0105 szabl\u0105 Rzeczypospolitej. Nosi\u0142 miano Ma\u0142ego Rycerza z powodu niskiego wzrostu, ale kunszt \u017co\u0142nierski, cnotliwo\u015b\u0107 i oddanie sprawie przysporzy\u0142y mu wielkiej s\u0142awy. Nie walczy\u0142 dla prywaty, a jego po\u015bwi\u0119cenie nie zosta\u0142o pocz\u0105tkowo docenione przez Opatrzno\u015b\u0107, kt\u00f3ra odebra\u0142a mu Anusi\u0119 Borzobohat\u0105-Krasie\u0144sk\u0105. Gdy wreszcie udaje mu si\u0119 o\u017ceni\u0107 z Ba\u015bk\u0105 Jeziorkowsk\u0105, wyrusza na starcie z Turcj\u0105. Pan Micha\u0142 pozbawiony jest wad, co czyni go postaci\u0105 wart\u0105 refleksji nad sensem cierpienia. Czy by\u0142o warto? Po co?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tragiczny fina\u0142 w Kamie\u0144cu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wo\u0142odyjowski ginie \u015bmierci\u0105 tragiczn\u0105 w kluczowym momencie obrony Kamie\u0144ca. Po wielu wypadach, heroicznych walkach i zmaganiach, gdy pot\u0119ga turecka jest ju\u017c wyczerpana, mieszczanie wywieszaj\u0105 bia\u0142\u0105 flag\u0119. Sta\u0142o si\u0119 tak, poniewa\u017c chciwo\u015b\u0107 i ma\u0142oduszno\u015b\u0107 zwyci\u0119\u017cy\u0142y nad ide\u0105 \u2013 \u0142atwiej by\u0142o podda\u0107 twierdz\u0119, ni\u017c kontynuowa\u0107 op\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To bardzo dramatyczny obraz: znacznie gorsze si\u0142y broni\u0142y si\u0119 zaciekle i odnosi\u0142y sukcesy w walce z przewa\u017caj\u0105cym wrogiem, a uleg\u0142y polityce. Wo\u0142odyjowski wraz z Ketlingiem wysadzaj\u0105 si\u0119 w powietrze na zamku, wierni przysi\u0119dze z\u0142o\u017conej Bogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy to delikatna aluzja do polskiej historii? Jaki sens mia\u0142o cierpienie i po\u015bwi\u0119cenie Wo\u0142odyjowskiego? Przeczytajcie i zastan\u00f3wcie si\u0119 sami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co sprytniejsi zapewne zd\u0105\u017cyli zorientowa\u0107 si\u0119 z tytu\u0142u, o jakiej ksi\u0105\u017cce b\u0119dzie ten tekst. Dzie\u0142em, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142em wczoraj czyta\u0107, by\u0142 \u201ePan Wo\u0142odyjowski\u201d Henryka Sienkiewicza. Pomys\u0142 na lektur\u0119 tej powie\u015bci wzi\u0105\u0142 si\u0119 z pie\u015bni Jacka Kaczmarskiego o tym samym tytule. Powie\u015b\u0107 a ekranizacja \u201ePan Wo\u0142odyjowski\u201d jest trzeci\u0105 i ostatni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Trylogii Litwosa. Poprzednie to \u201eOgniem i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[79,72,22],"tags":[],"class_list":["post-1020","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-henryk-sienkiewicz","category-ksiazki","category-samo-zycie"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1020"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1376,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions\/1376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sebastianjackowski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}